WW-uitkering: wat zijn je rechten?

WW-uitkering voorwaarden: wanneer krijg je wel en niet een werkloosheidsuitkering in 2026?

Je raakt je baan kwijt. Paniek. Je eerste vraag: krijg ik een WW-uitkering? Het korte antwoord: alleen als je aan strikte voorwaarden voldoet. Het UWV wijst jaarlijks duizenden aanvragen af omdat werknemers niet wisten waar ze precies recht op hadden. Of erger: omdat ze dachten dat elke vorm van ontslag automatisch tot een uitkering leidt.

Dat klopt niet.

De Werkloosheidswet (WW) kent heldere spelregels. Je moet minimaal 26 van de 36 weken voor je werkloosheid hebben gewerkt. Je baan moet eindigen zonder dat jij daar schuld aan hebt. En je moet direct beschikbaar zijn voor ander werk. Klinkt simpel, maar de duivel zit in de details. In de praktijk zien we dat vooral die tweede voorwaarde voor verwarring zorgt. Wanneer ben je nou wel of niet "schuldig" aan je werkloosheid?

Je hebt genoeg gewerkt: de 26-van-36-wekeneis

De eerste harde voorwaarde staat in artikel 17 van de Werkloosheidswet. Je moet in de 36 weken direct vóór je werkloosheid minimaal 26 weken gewerkt hebben. Dat hoeft niet bij één werkgever te zijn. Verschillende banen achter elkaar tellen mee, ook tijdelijke contracten. Zelfs als je twee maanden tussen twee banen hebt gezeten, kunnen beide periodes meetellen voor die 26 weken.

Let op: dit gaat om daadwerkelijk gewerkte weken. Vakantie telt mee. Ziekteverlof ook. Maar onbetaald verlof niet. En een periode waarin je als zelfstandige werkte zonder loonadministratie ook niet.

Stel je werkt 30 uur per week bij een supermarkt. Je contract eindigt op 1 maart 2026. Het UWV kijkt terug naar 1 juli 2025. Heb je in die periode minstens 26 weken gewerkt? Dan voldoe je aan deze voorwaarde. Werk je minder dan 26 weken? Dan krijg je geen WW-uitkering, hoe vervelend je situatie ook is.

Een veelvoorkomende misvatting: "Ik heb 20 jaar bij hetzelfde bedrijf gewerkt, dus ik krijg sowieso WW." Dat klopt niet helemaal. Als je in de 36 weken vóór je ontslag minder dan 26 weken hebt gewerkt, bijvoorbeeld door langdurige ziekte of een sabbatical, kun je alsnog worden afgewezen. Het gaat om die specifieke referteperiode.

Werkloos zonder eigen schuld: de verwijtbaarheidstoets

Dit is waar het ingewikkeld wordt. Het UWV kent je alleen een uitkering toe als je werkloos bent geworden "zonder verwijtbare werkloosheid". Die term staat in artikel 24 WW. Vertaald: je mag niet zelf verantwoordelijk zijn voor je ontslag.

Situaties waarin je wél recht hebt op WW:

Ontslag op initiatief van je werkgever. Je baas beëindigt je contract vanwege bedrijfseconomische redenen, reorganisatie, of omdat de samenwerking niet werkt. Zolang jij je werk normaal hebt gedaan, is dit geen verwijtbare werkloosheid.

Einde van een tijdelijk contract. Als je contract van bepaalde tijd afloopt en niet wordt verlengd, heb je recht op WW. Geen discussie mogelijk.

Gedwongen ontslag door omstandigheden. Stel je moet verhuizen omdat je partner elders werk vindt, en je huidige werkgever heeft geen functie op die locatie. Of je krijgt gezondheidsproblemen waardoor je je werk niet meer kunt doen. In die gevallen kun je WW krijgen, maar je moet goed kunnen onderbouwen dat je geen andere keuze had.

Situaties waarin je géén recht hebt op WW:

Ontslag op staande voet wegens disfunctioneren of wangedrag. Heb je gestolen, ben je agressief geweest tegen collega's, of heb je herhaaldelijk je werk niet naar behoren gedaan? Dan acht het UWV je schuldig aan je werkloosheid. Je krijgt dan geen WW-uitkering, of pas na een maandenlange bestraffende maatregel.

Zelf ontslag genomen zonder dringende reden. Dit is cruciaal. Stap je zelf op omdat je het werk niet meer leuk vindt, omdat je niet overweg kunt met je leidinggevende, of omdat je "toe bent aan iets anders"? Dan krijg je geen WW. Het UWV vindt dat je dan zelf je inkomen hebt opgegeven.

Toch zijn er uitzonderingen. Je kunt soms wél WW krijgen na eigen ontslag als je een "dringende reden" had. Voorbeelden: structureel niet uitbetaald krijgen, ernstige intimidatie of seksuele grensoverschrijding door je werkgever, of gevaarlijke werkomstandigheden die niet worden verholpen. Maar je moet dit met bewijsmateriaal aantonen. Een vaag gevoel van onvrede is niet genoeg.

In de praktijk zien we dat mensen dit onderschatten. Ze nemen ontslag in een opwelling, solliciteren rustig naar een nieuwe baan, en ontdekken pas weken later dat ze geen WW krijgen. Ondertussen hebben ze wel hun inkomen opgezegd.

Direct beschikbaar voor werk: wat verwacht het UWV precies?

De derde harde voorwaarde: je moet direct beschikbaar zijn voor ander werk en actief solliciteren. Dit staat in artikel 24 lid 1 sub b WW. "Direct beschikbaar" betekent dat je binnen twee weken kunt beginnen bij een nieuwe werkgever. Ga je na je ontslag drie maanden op wereldreis? Dan krijg je geen WW over die periode. Volg je een fulltime opleiding die niet te combineren is met werk? Ook dan niet.

Het UWV verwacht dat je minimaal vier sollicitaties per vier weken doet. Dat is geen wettelijk vastgelegd aantal, maar in de praktijk hanteert het UWV deze norm. Je moet kunnen aantonen waar je hebt gesolliciteerd: bedrijfsnaam, functie, datum. Kom je daar niet aan, dan kan je uitkering worden stopgezet.

Wat telt als solliciteren? Een gedegen sollicitatiebrief naar een concrete vacature. Registratie bij uitzendbureaus. Netwerken via LinkedIn met concrete vervolgstappen. Wat niet telt: lukraak cv's mailen zonder motivatie, of zeggen "ik heb rondgevraagd".

Je mag werk weigeren dat niet bij je past. De eerste zes maanden hoef je niet elke schoonmaakbaan te accepteren als je ervaren accountant bent. Maar na zes maanden wordt de lat lager. Dan wordt van je verwacht dat je ook functies onder je niveau accepteert, mits het werk binnen redelijke reisafstand is en minimaal 70% van het wettelijk minimumloon betaalt. In 2026 is dat €13,68 per uur voor mensen van 21 jaar en ouder (bron: Rijksoverheid.nl).

Hoeveel WW krijg je en hoe lang duurt dat?

Het bedrag van je WW-uitkering hangt af van je loon voordat je werkloos werd. De eerste twee maanden krijg je 75% van je gemiddelde dagloon. Daarna zakt dat naar 70% (bron: UWV.nl). Je dagloon wordt berekend over de twaalf maanden vóór je werkloosheid. Alle loonbestanddelen tellen mee: je basissalaris, vakantiegeld, vaste toeslagen. Wisselende overuren of bonussen worden gemiddeld over het jaar.

Er zit wel een maximum aan. In 2026 bedraagt het maximale dagloon €281,40 per dag. Verdiende je meer dan €72.000 per jaar? Dan krijg je niet 75% van je volledige salaris, maar maximaal 75% van dat plafond. Dat komt neer op ongeveer €4.600 bruto per maand in de eerste twee maanden, daarna €4.300.

De duur van je WW hangt af van je arbeidsverleden. Heb je weinig gewerkt? Dan krijg je maar drie maanden WW. Heb je een lange arbeidsgeschiedenis? Dan kan je uitkering oplopen tot 24 maanden (bron: UWV.nl). Het UWV telt alle gewerkte jaren sinds je 18e verjaardag. Voor elk gewerkt jaar krijg je één maand WW, met een minimum van drie maanden en een maximum van 24 maanden.

Rekenvoorbeeldje: je bent 45 jaar en hebt sinds je 23e onafgebroken gewerkt. Dat is 22 jaar arbeidsverleden. Je krijgt dus 22 maanden WW-uitkering. Ben je 30 jaar en heb je zeven jaar gewerkt? Dan krijg je zeven maanden WW.

Bijverdienen naast je WW-uitkering: mag dat?

Je mag werken naast je WW-uitkering, maar niet onbeperkt. Verdien je minder dan €600 per maand bijverdiensten? Dan mag je dat eerste deel vrijwel volledig houden, het UWV kort slechts een klein percentage. Verdien je meer? Dan wordt je WW proportioneel gekort. De berekening is ingewikkeld, maar de vuistregel: als je 20 uur gaat werken, wordt je uitkering met ongeveer de helft verminderd.

Let op: je moet alle inkomsten direct melden bij het UWV via je online dossier. Ook eenmalige klussen of korte opdrachten. Doe je dat niet, dan pleeg je fraude. Het UWV controleert dit achteraf via de Belastingdienst. Ontdekken ze dat je inkomsten hebt verzwegen? Dan moet je alles terugbetalen, krijg je een boete tot 100% van het verzwegen bedrag, en loop je het risico op strafrechtelijke vervolging.

De aanvraagprocedure: zo doe je het goed

Je moet je WW-uitkering aanvragen binnen de week nadat je werkloos wordt. Wacht je langer? Dan mis je inkomsten over de periode tussen je ontslag en je aanvraag. De aanvraag doe je online via werk.nl. Je hebt DigiD nodig.

Wat moet je aanleveren? Een kopie van je ontslagbrief of beëindiging van je arbeidscontract. Een specificatie van je loon over de afgelopen twaalf maanden. Je moet ook aangeven waarom je werkloos bent geworden: door wie is het ontslag aangezegd, wat was de reden?

Het UWV beslist binnen twee weken over je aanvraag. In de praktijk duurt het soms langer, vooral als ze twijfelen over de verwijtbaarheid. Ze kunnen je werkgever om opheldering vragen. Soms volgt er een gesprek waarin je moet toelichten waarom je bent ontslagen.

Krijg je een afwijzing terwijl je denkt dat je recht hebt op WW? Dan kun je binnen zes weken bezwaar maken. Dat doe je schriftelijk bij het UWV. Wordt je bezwaar ook afgewezen? Dan kun je in beroep bij de rechtbank. Dit traject kan maanden duren. Raadpleeg in zo'n geval een arbeidsrechtadvocaat of het Juridisch Loket.

Wanneer stopt je WW-uitkering automatisch?

Je WW eindigt niet alleen na de maximale duur van 24 maanden. Er zijn meer scenario's waarin je uitkering stopt:

Je vindt een nieuwe baan van minimaal even veel uren als voorheen. Logisch. De uitkering is bedoeld om inkomstenderving op te vangen. Heb je weer werk? Dan stopt de WW.

Je bereikt de AOW-leeftijd. Vanaf je AOW-leeftijd (momenteel 67 jaar) krijg je geen WW meer, maar AOW. Die overgang gaat automatisch.

Je vertrekt naar het buitenland voor langer dan vier weken. Ga je op vakantie? Meld dat. De eerste vier weken in een kalenderjaar mag je weg blijven met behoud van uitkering. Langer weg? Dan stopt je WW, tenzij je in een EU-land gaat werken of solliciteren en dat van tevoren regelt met het UWV.

Je wordt arbeidsongeschikt. Raak je tijdens je WW langdurig ziek? Dan kan je uitkering overgaan in een Ziektewet-uitkering, en mogelijk later in een WIA-uitkering. Dit verloopt via het UWV.

Je start als zelfstandige zonder dat te melden. Begin je een eigen bedrijf terwijl je WW ontvangt? Dat mag, maar je moet het direct melden. Het UWV beoordeelt of je nog "werkloos" bent. In de praktijk wordt je uitkering vaak geschorst zodra je je inschrijft bij de Kamer van Koophandel.

Valkuilen die je WW-aanvraag kelderen

Uit gesprekken met advocaten en UWV-medewerkers blijkt dat bepaalde fouten steeds terugkomen:

Een vaststellingsovereenkomst tekenen zonder de WW-consequenties door te hebben. Veel werkgevers bieden een vertrekregeling aan bij reorganisaties. Je krijgt een bedrag mee, maar tekent daarmee ook af dat je "in goed overleg" vertrekt. Het UWV kan dat interpreteren als eigen ontslag. Je hebt dan geen recht op WW, tenzij de overeenkomst expliciet vermeldt dat de beëindiging niet verwijtbaar is. Teken nooit een vaststellingsovereenkomst zonder advies van een jurist.

Liegen over de ontslagreden. Het UWV checkt je verhaal bij je werkgever. Vertel je dat je ontslagen bent wegens reorganisatie, terwijl je werkgever zegt dat je bent ontslagen wegens disfunctioneren? Dan word je afgewezen én riskeer je een fraudeverdenking.

Niet solliciteren in de eerste weken. Veel mensen denken: "Ik ga eerst even bijkomen, en dan ga ik wel solliciteren." Dat mag niet. Vanaf dag één van je werkloosheid moet je aantonen dat je actief zoekt. Het UWV kan dat controleren, zelfs achteraf.

Te laat melden dat je werkloos wordt. Je moet je aanmelding doen vóórdat je laatste werkdag erop zit, of uiterlijk op de eerste dag van je werkloosheid. Doe je het een week later? Dan krijg je geen uitkering over die eerste week.

Hoe zit het met een WW-uitkering na een proeftijdontslag?

Je zit nog in je proeftijd en je werkgever beëindigt je contract. Krijg je dan WW? Ja, als je eerder al genoeg hebt gewerkt om aan de 26-van-36-wekeneis te voldoen. De proeftijd maakt geen verschil voor je WW-recht, zolang het ontslag niet verwijtbaar is.

Wel kan het UWV kritischer zijn. Bij een proeftijdontslag vraagt het UWV vaak waarom je bent ontslagen. Was het omdat je het werk niet aankon? Dan kan dat leiden tot een verwijtbaarheidsoordeel, vooral als je dezelfde functie al jaren elders deed en het nu ineens niet lukte. Was het omdat de werkgever toch een andere richting koos? Dan is er geen vuiltje aan de lucht.

Wanneer moet je een arbeidsrechtadvocaat inschakelen?

Sommige situaties zijn te ingewikkeld om zelf op te lossen. Zoek juridisch advies als:

• Je werkgever je onder druk zet om zelf ontslag te nemen, mogelijk met dreigementen of een slechte referentie als je dat niet doet.
• Je een vaststellingsovereenkomst krijgt aangeboden met een bedrag erbij, maar je begrijpt niet wat dat betekent voor je WW.
• Je bent ontslagen wegens disfunctioneren, maar je denkt dat je werkgever je niet eerlijk heeft beoordeeld of geen correcte procedure heeft gevolgd.
• Het UWV wijst je WW-aanvraag af terwijl je overtuigd bent dat je recht hebt op een uitkering.
• Je werkgever beweert iets over je ontslagreden dat niet klopt, en je wil dat aanvechten.

Het Juridisch Loket biedt gratis advies voor mensen met een laag inkomen. Ben je lid van een vakbond? Dan krijg je vaak gratis rechtsbijstand. Heb je een rechtsbijstandverzekering? Check of arbeidsrecht is gedekt.

Wacht niet te lang. Bezwaartermijnen zijn kort: zes weken na een UWV-besluit. En bewijsmateriaal moet je snel verzamelen. E-mails, gespreksverslagen, beoordelingen: alles wat je ontslagreden kan onderbouwen.

De ongemakkelijke waarheid over WW en langdurige werkloosheid

Hier komt een nuancering die het UWV niet hardop zegt: een WW-uitkering is geen permanente inkomensvoorziening. Na maximaal 24 maanden stopt je uitkering. Ben je dan nog steeds werkloos? Dan moet je een bijstandsuitkering aanvragen bij je gemeente. Bijstand is fors lager dan WW: het sociaal minimum bedraagt voor een alleenstaande ongeveer €1.500 netto per maand. Voor een stel met kinderen iets meer.

Het systeem is ontworpen met de verwachting dat je binnen twee jaar ander werk vindt. Voor veel vijftigplussers of mensen in krimpberoepen klopt die aanname niet. Zij vallen na hun WW-periode in de bijstand, met alle armoederisico's van dien. Dit is een maatschappelijk debat dat de laatste jaren heviger wordt, maar op dit moment verandert er niets aan de spelregels.

Ondertussen blijft de verplichte sollicitatieactiviteit gedurende je hele WW-periode van kracht. Ook in maand 23 moet je aantonen dat je zoekt. Sommige gemeenten eisen zelfs meer sollicitaties per maand dan het UWV, zodra je in de bijstand terechtkomt.

Wat als je tijdens je WW ziek wordt?

Word je ziek terwijl je een WW-uitkering ontvangt? Dan blijf je gewoon je WW ontvangen. Je hoeft niet over te stappen naar een Ziektewet-uitkering, die bestaat alleen voor werkenden. Wel moet je je ziekmelding doorgeven aan het UWV. En je moet je laten beoordelen door een arts van ArboNed, de arbodienst die voor het UWV werkt.

Ben je ziek? Dan hoef je tijdelijk niet te solliciteren. Logisch: je bent niet beschikbaar voor werk zolang je arbeidsongeschikt bent. Zodra je beter bent, moet je dat melden. Dan begint de sollicitatieplicht weer.

Let op: als je langdurig ziek blijft, kan het UWV je doorverwijzen naar een WIA-traject. Dat is een uitkering voor mensen die duurzaam arbeidsongeschikt zijn. De hoogte en duur daarvan verschilt van de WW.

Conclusie: ken je rechten, maar ook je plichten

Een WW-uitkering krijg je niet automatisch. Je moet hebben gewerkt, werkloos zijn zonder eigen schuld, en actief solliciteren. Het bedrag is redelijk: 75% van je loon de eerste twee maanden, daarna 70%. De duur hangt af van hoe lang je hebt gewerkt, met een maximum van 24 maanden.

Het systeem werkt, mits je de spelregels volgt. Maar het is genadeloos voor mensen die fouten maken. Teken nooit iets zonder advies. Meld alles eerlijk bij het UWV. Solliciteer vanaf dag één. En besef dat een WW-uitkering tijdelijk is.

Twijfel je of je recht hebt op WW? Neem vóór je ontslag contact op met het UWV of een arbeidsrechtadviseur. Beter tien minuten bellen dan maanden zonder inkomen zitten.