WW-uitkering bij werkloosheid: wat zijn je rechten?

WW-uitkering aanvragen bij UWV: wat je moet weten voordat je werkloos wordt

Je bent net ontslagen. Of je contract loopt af. De eerste vraag die door je hoofd schiet: hoe betaal ik straks de huur? De WW-uitkering (Werkloosheidswet-uitkering) vangt een deel van je inkomen op, maar aanvragen vergt meer dan alleen een paar muisklikken. Het UWV stelt concrete voorwaarden en wie zich niet goed voorbereidt, loopt tegen verrassingen aan.

Wat veel mensen niet weten: je kunt niet altijd zomaar een WW-uitkering aanvragen. De reden waarom je werkloos bent, maakt namelijk verschil. En het moment waarop je de aanvraag indient, bepaalt of je geld misloopt.

Wanneer heb je überhaupt recht op een WW-uitkering?

De Werkloosheidswet (artikel 16 lid 1 WW) stelt twee harde eisen. Ten eerste: je bent werkloos zonder dat je daar zelf schuld aan hebt. Ten tweede: je hebt in de 36 weken voor je werkloosheid minimaal 26 weken gewerkt. Die 26 weken hoeven niet aaneengesloten te zijn, maar het UWV telt alleen weken waarin je minimaal 5 uur hebt gewerkt.

Stel je werkt 3 jaar fulltime bij een winkelketen en de winkel sluit. Jij hebt niets verkeerd gedaan. Het UWV noemt dit "niet-verwijtbare werkloosheid". Je hebt recht op WW.

Maar stel je wordt ontslagen omdat je structureel te laat komt, of je neemt zelf ontslag zonder nieuw werk te hebben. Dan ben je "verwijtbaar werkloos". Het UWV weigert je uitkering of legt een maatregel op: een wachttijd van maximaal 26 weken waarin je geen cent ontvangt. Juridisch heet dit een "verwijtbaarheidsmaategel" (artikel 27 WW).

Een grijze zone: ontslag nemen om je gezondheid te beschermen. Je baas weigert structureel arbeidsomstandigheden te verbeteren, je raakt overspannen. Je neemt ontslag. Het UWV beoordeelt per geval of je ontslag "dringende redenen" had. Zonder degelijke onderbouwing (bijvoorbeeld correspondentie met je werkgever, bedrijfsartsrapporten) heb je een probleem. Raadpleeg hier een arbeidsrechtadvocaat voordat je de stap zet.

Hoe werkt de berekening van je uitkering?

Het UWV berekent je WW-uitkering op basis van je "dagloon". Dat is je gemiddelde brutoloon per dag over de laatste 12 maanden dat je werkte. Alle vaste looncomponenten tellen mee: salaris, vakantiegeld, 13e maand, vaste toeslagen. Wisselende overuren en bonussen tellen meestal niet mee, tenzij ze structureel in je contract staan.

De eerste 2 maanden ontvang je 75% van je dagloon. Daarna zakt het percentage naar 70%. Die eerste 2 maanden vormen de zogenaamde "loongerelateerde fase" (artikel 47 lid 1 WW). Een praktijkvoorbeeld: je verdiende €3.500 bruto per maand. Je dagloon is ongeveer €161 (€3.500 x 12 / 260 werkdagen). De eerste 2 maanden ontvang je dus ongeveer €120,75 per dag. Daarna €112,70 per dag.

Let op: er geldt een maximum dagloon. In 2026 ligt die grens rond de €288 per dag. Verdiende je meer, dan kapt het UWV je uitkering daar af. Bovendien moet je nog belasting en premies volksverzekeringen betalen over je WW-uitkering. Netto hou je aanzienlijk minder over dan het brutobedrag suggereert.

Hoe lang krijg je WW-uitkering?

De duur hangt af van hoeveel je hebt gewerkt in de 36 maanden vóór je werkloosheid. Het UWV hanteert een formule: voor elke 4 gewerkte weken in die periode krijg je 1 maand WW-uitkering. Maar de totale duur kan maximaal 24 maanden zijn, ongeacht hoe lang je hebt gewerkt (artikel 42 WW).

Een concreet voorbeeld. Je werkte 2 jaar lang fulltime. Dat zijn ongeveer 104 weken. Je krijgt dus 26 maanden WW-uitkering. Nee, wacht. De maximumduur is 24 maanden. Jouw uitkering stopt na 2 jaar, ook al zou de formule meer opleveren.

Wie korter heeft gewerkt, krijgt ook korter uitkering. Werkte je bijvoorbeeld 6 maanden (26 weken), dan krijg je ongeveer 6,5 maand WW. Werkte je slechts 26 weken in de afgelopen 36 maanden, dan krijg je vaak de minimale duur: 3 maanden.

Toch klopt dit beeld niet helemaal. Voor werknemers boven de 56 jaar golden tot voor kort gunstigere regels, waarbij je langer uitkering kon krijgen. Die regeling is afgeschaft. Nu geldt voor iedereen dezelfde maximumduur van 24 maanden. Wel krijgen 56-plussers soms wat extra begeleiding bij het zoeken naar werk.

De aanvraag indienen: timing is alles

Je vraagt de WW-uitkering aan via MijnUWV, het online portaal van het UWV. Dat doe je zodra je weet dat je werkloos wordt. Niet volgende week. Niet "als ik tijd heb". Direct. De uitkering gaat namelijk in op de dag dat je de aanvraag indient, niet terugwerkend naar de eerste dag van je werkloosheid.

Stel je laatste werkdag is vrijdag 10 januari. Je bent vanaf maandag 13 januari werkloos. Je dient de aanvraag pas in op woensdag 22 januari. Je loopt 9 dagen uitkering mis. Dat kost je honderden euro's, afhankelijk van je dagloon.

Je hebt DigiD nodig om in te loggen op MijnUWV. Heb je die niet of is je inlogcode verlopen? Regel dat direct. Het UWV aanvaardt geen excuses als "ik kon niet inloggen". Problemen met DigiD los je op via https://www.digid.nl of de DigiD helpdesk.

Het UWV vraagt tijdens de aanvraag naar diverse gegevens. Je BSN. Je loonstroken van de afgelopen 12 maanden. Gegevens van je laatste werkgever. Een kopie van je ontslag of de verklaring dat je contract afloopt. Het scheelt enorm als je deze documenten alvast bij de hand hebt. Wie getrouwd is of samenwoont, moet ook inkomen van de partner opgeven. Dat beïnvloedt je uitkering niet, maar het UWV moet het wettelijk registreren voor eventuele bijstand later.

Wat het UWV van jou verwacht terwijl je WW krijgt

Je krijgt geen gratis geld. Het UWV verplicht je actief naar werk te zoeken. Juridisch heet dit de "sollicitatieplicht" (artikel 24 lid 1 WW). Je moet minimaal 4 sollicitaties per maand kunnen aantonen. Meer, als het UWV dat eist. Je registreert elke sollicitatie in je online werkmap bij MijnUWV: bedrijfsnaam, functie, datum, wat je hebt verstuurd.

Het UWV controleert regelmatig. Kun je je sollicitaties niet bewijzen? Dan volgt een maatregel: je uitkering wordt tijdelijk stopgezet, vaak voor 1 maand. Blijf je nalatig, dan kan het UWV je uitkering zelfs definitief stopzetten. Die mogelijkheid staat in artikel 27 lid 3 WW.

Ook moet je elke 4 weken een "controleformulier" invullen via MijnUWV. Daarin verklaar je dat je nog steeds werkloos bent en actief zoekt. Vergeet je dit, dan stopt je uitkering automatisch totdat je het alsnog invult. Het UWV betaalt dan achteraf, maar sommige mensen raken daardoor toch financieel in de knel.

Ben je ziek terwijl je WW hebt? Meld dat direct bij het UWV. Je sollicitatieplicht wordt opgeschort, maar je moet je wel laten keuren door een UWV-arts. Die beoordeelt of je tijdelijk niet kunt werken. Blijf je lang ziek (langer dan 13 weken), dan kan het UWV je doorverwijzen naar andere regelingen zoals de ziektewet of zelfs de WIA.

Bijverdienen naast je WW-uitkering: de regels

Je mag werken tijdens je WW, maar het UWV kort je uitkering. De rekensom: je verdient €600 bruto in een maand. Het UWV trekt 70% daarvan af van je uitkering. Je houdt dus €180 over van die €600, en je uitkering wordt €420 lager. Loont dat? Financieel gezien nauwelijks. Toch kan het slim zijn: je houdt werkervaring op, je breidt je netwerk uit, en het UWV ziet dat je actief blijft.

Let op: het UWV hanteert een vrijlating voor de eerste €500 die je per maand verdient. Dat klopt niet helemaal. Vroeger gold die regel, maar sinds 2015 is die vrijlating grotendeels afgeschaft. Alleen voor werknemers boven de 50 jaar geldt nog een kleine vrijlating. Voor de meeste mensen geldt: alles wat je bijverdient, wordt gekort op je uitkering.

Wel een uitzondering: vrijwilligerswerk. Doe je onbetaald vrijwilligerswerk, dan hoef je dat niet te melden. Krijg je een onkostenvergoeding (bijvoorbeeld €5 per uur), dan moet je dat wél doorgeven. Het UWV beoordeelt of die vergoeding "gebruikelijk" is voor vrijwilligers. Is het te hoog, dan telt het als inkomen.

Wat je moet regelen naast je WW-uitkering

Veel mensen vergeten dat de WW geen volledig inkomensvangnet is. Je bent zelf verantwoordelijk voor je zorgverzekering. Die premie loopt gewoon door. Heb je moeite om de premie te betalen? Vraag zorgtoeslag aan bij de Belastingdienst. Die toeslag hangt af van je inkomen en vermogen. Met alleen een WW-uitkering kom je vaak in aanmerking.

Ook je eigen risico blijft bestaan. In 2026 is dat verplichte eigen risico €385. Krijg je medische zorg, dan betaal je eerst zelf tot dat bedrag. Pas daarna neemt je zorgverzekering het over. Houd daar rekening mee in je maandelijkse begroting.

Heb je een hypotheek? Sommige hypotheekverstrekkers bieden een Werkloosheidshypotheekverzekering. Die betaalt je maandlasten als je werkloos wordt. Check of je die hebt afgesloten. Zo niet, en je komt in de problemen met je hypotheekbetaling, neem dan direct contact op met je bank. Wegkijken maakt het alleen maar erger.

Heb je kinderen? Je hebt mogelijk recht op huurtoeslag, kinderopvangtoeslag of kindgebonden budget. Je WW-uitkering telt als inkomen, maar omdat dat lager is dan je vroegere salaris, krijg je misschien meer toeslagen. Check dat via https://www.belastingdienst.nl/toeslagen. Het scheelt soms honderden euro's per maand.

Wanneer het UWV je aanvraag afwijst

Het UWV wijst jaarlijks duizenden WW-aanvragen af. Veelvoorkomende redenen: je hebt niet voldoende gewerkt in de referteperiode. Je bent verwijtbaar werkloos. Je bent eigenlijk niet werkloos omdat je nog uren maakt of oproepbaar bent.

Krijg je een afwijzing, lees die brief nauwkeurig. Het UWV moet exact uitleggen waarom je geen recht hebt. Je kunt binnen 6 weken bezwaar maken. Doe dat schriftelijk via MijnUWV of per post. Leg uit waarom je het oneens bent. Voeg bewijs toe: arbeidsovereenkomsten, loonstroken, correspondentie met je werkgever.

Het UWV heroverweegt je aanvraag. Wijst het UWV je bezwaar ook af, dan kun je naar de rechter stappen. Je dient dan beroep in bij de rechtbank, sector bestuursrecht. Dat kost geen geld (er is geen griffierecht voor WW-zaken). Toch is juridische bijstand vaak nodig. Veel rechtsbijstandsverzekeringen dekken dit. Heb je die niet, vraag dan gratis rechtshulp aan bij het Juridisch Loket.

Een voorbeeld uit de praktijk. Een vrouw werkte 2 jaar als oproepkracht. Ze had geen vaste uren, maar maakte wel elke week minstens 10 uur. Haar contract stopte. Het UWV weigerde WW omdat ze formeel "oproepbaar" bleef volgens haar contract, ook al belde haar werkgever nooit meer. Ze ging in bezwaar, onderbouwde dat ze feitelijk nooit meer werd opgeroepen, en kreeg alsnog WW.

Wanneer je een arbeidsrechtadvocaat moet inschakelen

Sommige situaties zijn te complex om alleen op te lossen. Overweeg juridisch advies als:

Je werkgever betwist dat je bent ontslagen. Misschien beweert hij dat jij zelf ontslag hebt genomen. Zonder ondertekende ontslagbrief loop je vast bij het UWV.

Je bent ontslagen om onduidelijke redenen en vermoedt dat je werkgever je eruit wil werken. Het UWV kijkt kritisch naar "constructies" waarbij werkgevers en werknemers samen een ontslag regelen zodat de werknemer WW kan krijgen.

Je hebt gewerkt via uitzendbureaus, oproepcontracten of als zelfstandige, en het is onduidelijk of je voldoende dienstverband had. De grens tussen werknemer en zelfstandige is soms wazig, en dat bepaalt je WW-recht.

Je krijgt WW, maar je werkgever heeft achteraf nog een schikking of eindafrekening betaald. Het UWV kan eisen dat je dat bedrag terugbetaalt of korting toepast op je uitkering, afhankelijk van wat die betaling dekte.

Een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat kost tussen €150 en €300 per uur. Sommige kantoren bieden een gratis intakegesprek. Dat half uur is vaak genoeg om te horen of je kans maakt. Check ook of je rechtsbijstandsverzekering arbeidsrecht dekt. Veel mensen hebben die dekking zonder het te weten.

Als je WW-uitkering opraakt: wat dan?

Na maximaal 24 maanden stopt je WW-uitkering. Ben je dan nog steeds werkloos, dan heb je drie opties.

Eén: je hebt inmiddels werk gevonden. Gefeliciteerd.

Twee: je vraagt een bijstandsuitkering aan bij je gemeente. De bijstand vult je inkomen aan tot het sociaal minimum, maar er geldt een strenge vermogenstoets. Heb je spaargeld, een tweede auto of een koophuis met veel overwaarde, dan moet je eerst daarvan leven. De bijstand is echt de laatste vangnet.

Drie: je partner verdient genoeg om jullie huishouden te onderhouden. Dan heb je mogelijk geen recht op bijstand. De bijstand kijkt namelijk naar het gezinsinkomen. De WW deed dat niet.

Sommige mensen komen na hun WW in een zwart gat. Te weinig vermogen voor volledige zelfredzaamheid, maar net te veel voor bijstand. Of ze krijgen wel bijstand, maar het bedrag is zo laag dat ze maand na maand moeten kiezen tussen eten en energie. Dat is geen fabeltje. Schuldhulpverlening via je gemeente kan dan nodig zijn.

De registratieplicht bij UWV Werkbedrijf

Zodra je WW aanvraagt, registreer je automatisch als werkzoekende bij UWV Werkbedrijf. Dat is de afdeling die je helpt met solliciteren en werk zoeken. Je krijgt een persoonlijk consulent toegewezen. Die belt je binnen een paar weken voor een intakegesprek.

Tijdens dat gesprek beoordelen ze je "afstand tot de arbeidsmarkt". Ben je direct inzetbaar? Dan krijg je vooral digitale tools en moet je zelf solliciteren. Heb je een groot probleem (geen diploma, gebrekkig Nederlands, lichamelijke beperking), dan krijg je intensievere begeleiding. Misschien een traject of cursus. Soms betaalt het UWV een opleiding voor je.

Die begeleiding is niet vrijblijvend. Weiger je mee te werken aan een traject dat het UWV voorstelt, dan riskeer je een maatregel. Je moet wel een goede reden hebben om te weigeren. "Ik zie het nut er niet van in" is geen geldige reden volgens de rechtspraak. "Die cursus vindt plaats terwijl ik voor mijn zieke moeder zorg" kan wél een reden zijn, mits je dat kunt onderbouwen.

Veelgemaakte fouten die geld kosten

Te laat aanvragen. Je verliest dagen uitkering. Bij een dagloon van €120 kost elke week uitstel je €600.

Verhuizen zonder het UWV te melden. Het UWV stuurt brieven naar je oude adres. Die ontvang je niet. Je loopt deadlines mis. Je uitkering stopt.

Vakantie plannen zonder toestemming. Je mag op vakantie, maar je moet het vooraf melden via MijnUWV. Doe je dat niet, dan ben je "niet beschikbaar voor werk" en verlies je uitkering over die periode.

Zwartwerken tijdens je WW. Het UWV controleert, soms jaren later. Ze vergelijken je bankafschriften met je opgegeven inkomsten. Wordt fraude ontdekt, dan moet je alles terugbetalen plus een boete. Soms volgt een strafrechtelijke vervolging.

Niet bijhouden van je solliciteermails. Het UWV vraagt soms plotseling om bewijs. Heb je geen kopie van verstuurde sollicitaties, dan kun je niet bewijzen dat je actief hebt gezocht. Maatregel volgt.

Inkomen van een partner niet doorgeven. Het UWV kruist gegevens met de Belastingdienst. Die hebben alle loongegevens. Ontdekt het UWV een verschil, dan volgt een onderzoek. Kun je het verklaren, geen probleem. Blijkt het opzet, dan spreekt men van fraude.

WW-uitkering en ondernemen: mag dat?

Je mag een eigen bedrijf starten terwijl je WW krijgt. Het UWV stimuleert dat zelfs via de regeling "Uitkering voor Ondernemers in de Werkloosheidswet" (artikel 20a WW). Je houdt dan je volledige WW-uitkering én je mag onbeperkt ondernemen, zonder dat inkomsten worden gekort. Deze regeling duurt maximaal 12 maanden.

Voorwaarden: je hebt een concreet ondernemingsplan. Het UWV beoordeelt of dat plan realistisch is. Je schrijft je in bij de Kamer van Koophandel als zelfstandige. En je mag nog geen eigen bedrijf hebben gehad in de 5 jaar voor je werkloosheid.

Deze regeling werkt goed voor wie een doorstart wil maken als zzp'er. Maar pas op: verdien je niets met je bedrijf na 12 maanden, dan stopt ook je WW. Je hebt dan geen inkomen én geen bijstand, want je bent formeel zelfstandig ondernemer. De gemeente veronderstelt dat je kunt ondernemen voor je levensonderhoud.

Specifieke situaties die vragen oproepen

Wat als je wordt ontslagen tijdens zwangerschapsschapsverlof? Je hebt recht op WW, mits je aan de voorwaarden voldoet. Je zwangerschap mag nooit een reden zijn voor ontslag (dat is zelfs verboden volgens artikel 7:670 BW), maar soms gaat een bedrijf failliet of reorganiseert het. Dan kun je alsnog werkloos worden. Het UWV behandelt je gewoon als elke andere aanvrager.

Wat als je in deeltijd werkte? Je WW-uitkering wordt berekend op basis van je deeltijdsalaris. Je krijgt dus een lager bedrag dan iemand die fulltime werkte. Het UWV verplicht je wel om fulltime werk te zoeken, tenzij je kunt aantonen dat dat onmogelijk is (bijvoorbeeld vanwege zorg voor jonge kinderen). Weiger je fulltime functies zonder goede reden, dan volgt een maatregel.

Wat als je AOW-leeftijd nadert tijdens je WW? Je WW stopt op de dag dat je AOW ingaat. Vanaf dat moment ontvang je AOW-pensioen in plaats van WW. Je hoeft geen aparte aanvraag te doen; de Sociale Verzekeringsbank (SVB) regelt dat automatisch.

Wat als je naar het buitenland wilt verhuizen tijdens je WW? Binnen de EU mag je tijdelijk (maximaal 3 maanden) in een ander EU-land naar werk zoeken. Je WW loopt gewoon door, maar je moet toestemming vragen aan het UWV via formulier U2. Verhuis je permanent naar een land buiten de EU, dan stopt je WW direct.

Het verschil tussen WW en andere uitkeringen

Mensen verwarren de WW soms met andere regelingen. Ter verduidelijking:

WW is voor werknemers die hun baan verliezen zonder eigen schuld. Maximaal 24 maanden. Hoogte: 75% daarna 70%