Loondoorbetaling bij ziekte in Duitsland: dit geldt nu

Loondoorbetaling bij ziekte in Duitsland: dit betekent het voor jouw Nederlandse contract

Werk je in Duitsland maar heb je een Nederlands contract? Of werk je voor een Duitse werkgever vanuit Nederland? Dan kan de vraag over loondoorbetaling bij ziekte verwarring geven. De regels verschillen flink tussen beide landen. In Nederland krijg je bij ziekte minimaal twee jaar 70% van je loon doorbetaald door je werkgever (Artikel 7:629 BW). Duitsland kent een korter systeem: zes weken 100% van je werkgever, daarna betaalt de ziektekostenverzekering. Voor grenswerkers en gedetacheerde werknemers geldt vaak Nederlands recht, maar daar zitten uitzonderingen aan. Deze verschillen raken direct je portemonnee en zekerheid.

Het Nederlandse systeem: twee jaar loondoorbetaling

Als Nederlandse werknemer heb je bij ziekte recht op loondoorbetaling gedurende 104 weken (Artikel 7:629 BW). Je werkgever moet minimaal 70% van je loon blijven betalen. Veel cao's regelen een aanvulling tot 100% in het eerste ziektejaar en 70% in het tweede jaar.

Stel je werkt bij een Nederlands bedrijf en valt uit met een burn-out. De eerste twaalf maanden krijg je vaak je volledige salaris doorbetaald als dit in je cao staat. Het tweede jaar ontvang je minimaal 70%, tenzij je werkgever vrijwillig meer betaalt. Na 104 weken eindigt de verplichting van je werkgever. Dan kun je mogelijk een WIA-uitkering (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) aanvragen bij UWV.

Je werkgever mag tijdens ziekte geen ontslag geven, tenzij er sprake is van langdurige arbeidsongeschiktheid na twee jaar ziekte en een UWV-toestemming (opzegverbod tijdens ziekte volgens Artikel 7:670 BW).

Het Duitse systeem: zes weken werkgever, daarna Krankengeld

In Duitsland werkt loondoorbetaling bij ziekte anders. Je werkgever betaalt zes weken lang 100% van je bruto loon door (Entgeltfortzahlung). Dit geldt vanaf de eerste ziektedag als je minimaal vier weken in dienst bent.

Na zes weken stopt de betaling van je werkgever. Dan neemt de Krankenkasse (Duitse ziektekostenverzekering) het over met Krankengeld. Dit bedraagt maximaal 70% van je bruto loon, maar hooguit 90% van je netto loon. Deze uitkering loopt maximaal 78 weken voor dezelfde ziekte binnen drie jaar.

Een groot verschil: als je terugkeert naar je werk en binnen zes maanden opnieuw uitvalt met dezelfde ziekte, valt de periode bij de werkgever korter uit. De eerdere ziektedagen worden dan meegeteld.

Wanneer geldt Nederlands recht bij werk in Duitsland?

De cruciale vraag: welk recht geldt voor jou? Dit hangt af van je situatie als grenswerker of gedetacheerde werknemer.

Grenswerkers met Nederlands contract

Woon je in Nederland en werk je dagelijks in Duitsland voor een Nederlandse werkgever? Dan geldt meestal Nederlands arbeidsrecht. Je werkgever moet zich houden aan de Nederlandse regels voor loondoorbetaling: minimaal 70% gedurende twee jaar. De sociale zekerheid (inclusief WW-rechten) valt onder Nederlandse regelgeving.

Dit geldt ook als je voor een Nederlands bedrijf structureel bij een Duitse klant werkt. De nationaliteit van je werkgever en de plaats waar je je arbeidscontract hebt getekend bepalen welk recht van toepassing is.

Detachering naar Duitsland

Bij detachering stuurt je Nederlandse werkgever je tijdelijk naar Duitsland. Voor de sociale zekerheid blijf je onder het Nederlandse systeem vallen als de detachering maximaal 24 maanden duurt. Je blijft verzekerd in Nederland en betaalt Nederlandse premies.

Voor arbeidsrechtelijke zaken zoals loondoorbetaling geldt in principe het recht van het land waar je werkt. Maar je arbeidscontract kan afspreken dat Nederlands recht blijft gelden (Rome I-Verordening). Dit moet expliciet in je contract staan.

Check bij detachering altijd een A1-verklaring aan bij de Belastingdienst. Dit document bewijst dat je onder Nederlandse sociale zekerheid blijft vallen. Zonder A1-verklaring kun je gedwongen worden om Duitse premies te betalen.

Duitse werkgever, Nederlandse werknemer

Werk je voor een Duitse werkgever met een Duits contract? Dan geldt Duits arbeidsrecht, ook als je in Nederland woont. Je krijgt bij ziekte zes weken loon van je werkgever en daarna Krankengeld van de Duitse Krankenkasse. Je moet je verzekeren in Duitsland.

Een uitzondering: als je altijd vanuit Nederland werkt (thuiswerken) en nooit naar Duitsland reist, kan een rechter oordelen dat Nederlands recht toch van toepassing is. Deze grijze zone vraagt om duidelijke afspraken in je contract.

Praktische situaties en valkuilen

Ziekmelding bij grensarbeid

Werk je in Duitsland maar geldt Nederlands recht? Meld je dan altijd ziek bij je Nederlandse werkgever volgens de Nederlandse regels. Bel op de eerste ziektedag voor aanvang van je werk. Sommige werkgevers eisen ook een ziekmelding bij de Duitse vestiging, maar dat ontslaat je niet van je Nederlandse meldplicht.

Voor het ziektebewijs (arbeidsgeschiktheidskeuring) wordt het complex. Duitse artsen kennen het Nederlandse systeem vaak niet. Een Duitse Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung (ziektebriefje) volstaat meestal, maar sommige Nederlandse werkgevers eisen een verklaring van de Nederlandse bedrijfsarts.

Bij langdurige uitval (langer dan zes weken) schakelt je Nederlandse werkgever vaak een arbodienst in. Deze kan je oproepen voor gesprekken in Nederland, ook al werk je normaal in Duitsland. Je bent verplicht mee te werken aan re-integratie volgens Nederlandse regels (Wet verbetering poortwachter).

Vakantie tijdens ziekte

In Nederland geldt: op vakantie gaan tijdens ziekte mag alleen met toestemming van je werkgever. Ga je toch, dan riskeert je loonopschorting. Duitsland hanteert soepelere regels waarbij vakantie die bijdraagt aan herstel soms is toegestaan.

Werk je in Duitsland onder Nederlands contract en ga je tijdens ziekte naar het buitenland? Informeer dan altijd je werkgever. Sommige werkgevers eisen vooraf toestemming, anders stoppen ze de loondoorbetaling.

Zwangerschap en bevallingsverlof

Nederlands recht geeft zwangere werkneemsters minimaal 16 weken bevallingsverlof met volledige loondoorbetaling via UWV (uitkering, niet van werkgever). Duitsland kent 14 weken Mutterschutz met volledige betaling via de Krankenkasse en werkgever gezamenlijk.

Voor grensarbeidsters met Nederlands contract geldt het Nederlandse systeem. Je vraagt het zwangerschapsverlof aan bij UWV, niet bij de Duitse instanties. De uitkering loopt via je Nederlandse werkgever die dit terugkrijgt van UWV.

Belastingen en premies bij ziekte

Ontvang je loon tijdens ziekte in Duitsland terwijl je onder Nederlands contract werkt? Dan blijf je gewoon Nederlandse loonbelasting en premies betalen. Je werkgever houdt dit in op je salaris.

Krijg je Krankengeld van een Duitse Krankenkasse? Dit is in Duitsland belastingvrij, maar Nederland rekent het mee voor je progressievoorbehoud. Je betaalt er geen directe belasting over, maar het verhoogt het tarief waartegen je andere inkomsten belast worden.

Voor grenswerkers geldt vaak de 183-dagenregeling uit belastingverdragen. Ziektedagen tellen meestal niet mee als werkdagen in Duitsland. Dit kan gevolgen hebben voor waar je belasting moet betalen. Raadpleeg bij langdurige ziekte een belastingadviseur die gespecialiseerd is in grensarbeid.

Sociale zekerheid: WW-rechten en WIA

Raak je na ziekte je baan kwijt? Dan hangt je WW-recht af van waar je verzekerd was. Werknemers onder Nederlands recht bouwen gewoon WW-rechten op. Bij ontslag na twee jaar ziekte kun je WW aanvragen bij UWV. De uitkering duurt maximaal 24 maanden en bedraagt de eerste twee maanden 75% van je dagloon, daarna 70%.

Werk je onder Duits recht, dan bouw je rechten op in het Duitse Arbeitslosenversicherung-systeem. De voorwaarden verschillen: Duitsland eist vaak 12 maanden verzekerd zijn in de laatste 30 maanden. De uitkering (Arbeitslosengeld I) bedraagt 60% van je netto loon (67% met kinderen) en duurt zes tot twaalf maanden afhankelijk van je leeftijd en opgebouwde rechten.

Na 104 weken ziekte onder Nederlands recht kun je een WIA-uitkering aanvragen als je blijvend arbeidsongeschikt bent. Het UWV beoordeelt of je minstens 35% arbeidsongeschikt bent. Bij volledige arbeidsongeschiktheid krijg je maximaal 75% van je laatste loon. Duitsland kent de Erwerbsminderungsrente met andere voorwaarden en percentages.

Contract en cao: wat staat er in jouw situatie?

Lees je arbeidscontract zorgvuldig. Welk recht is van toepassing? Deze clausule bepaalt welke loondoorbetalingsregels gelden. Staat er niets in je contract, dan geldt meestal het recht van het land waar je feitelijk werkt (Rome I-Verordening, Artikel 8).

Nederlandse cao's bevatten vaak betere regelingen dan de wettelijke 70%. Veel cao's schrijven voor:

• Eerste jaar: 100% loondoorbetaling
• Tweede jaar: 70% loondoorbetaling
• Soms aanvullende verzekeringen die opvangen tot 90-100%

Duitse cao's (Tarifverträge) hanteren andere percentages en periodes. Sommige regelen een aanvulling op het Krankengeld na zes weken. Check of een cao op jou van toepassing is.

Een cao geldt vaak automatisch als je werkgever eraan gebonden is. Soms wordt een cao algemeen verbindend verklaard voor een hele sector. Bij grensarbeid kan onduidelijk zijn welke cao geldt. Een arbeidsrechtadvocaat kan dit voor je uitzoeken.

Geschillen en rechtsgang

Ontstaat er een conflict met je werkgever over loondoorbetaling? De procedure hangt af van welk recht geldt.

Nederlandse procedures

Bij Nederlandse contracten stap je eerst naar de kantonrechter in de rechtbank van je woonplaats of waar je werkgever is gevestigd. Je kunt jezelf vertegenwoordigen of een advocaat inschakelen. Voor arbeidsconflicten geldt geen griffierecht.

Veel geschillen lossen zich op via bemiddeling of een gesprek met de bedrijfsarts of arbodienst. UWV kan bemiddelen bij re-integratiegeschillen. Bij ontslag tijdens ziekte kun je bezwaar maken en naar de kantonrechter stappen.

Duitse procedures

Bij Duitse contracten moet je naar het Arbeitsgericht (arbeidsrechtbank) in de regio waar je werkt. Duitsland kent geen griffierecht in eerste instantie, maar bij verlies in hoger beroep kun je proceskosten moeten betalen.

Een advocaat is niet verplicht maar wel sterk aan te raden vanwege taalbarrières en systeemverschillen. Het Duitse systeem kent vaak verplichte bemiddelingsgesprekken (Gütetermin) voor de inhoudelijke behandeling.

Verzekeringen en aanvullende dekking

Werknemers met grensarbeid kunnen zich extra verzekeren tegen inkomensderving bij ziekte.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Een AOV vult je inkomen aan als je door ziekte minder gaat verdienen. Voor grenswerkers onder Nederlands recht dekt dit vooral het verschil tussen 70% loondoorbetaling en je normale salaris. Premies variëren van €30 tot €200 per maand afhankelijk van je leeftijd, beroep en gewenste dekking.

Let op: veel AOV's sluiten buitenlandse situaties uit of rekenen er hogere premies voor. Meld altijd dat je in Duitsland werkt. Sommige verzekeraars weigeren dekking voor grensarbeiders.

WGA-Hiaatverzekering

Deze verzekering dekt het verschil tussen je oude loon en een eventuele WGA-uitkering (onderdeel van WIA). Voor werknemers onder Nederlands sociaal recht kan dit relevant zijn. Premies beginnen rond €20 per maand voor jonge werknemers.

Duitse Zusatzversicherungen

Werk je onder Duits recht, overweeg dan een Berufsunfähigkeitsversicherung. Deze verzekering keert uit als je je beroep niet meer kunt uitoefenen. Premies en voorwaarden verschillen sterk van Nederlandse AOV's.

Wanneer een arbeidsrechtadvocaat raadplegen

Grensarbeid en loondoorbetaling raakt complexe juridische materie. Raadpleeg een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat bij:

• Onduidelijkheid welk recht van toepassing is op jouw contract
• Weigering van je werkgever om loon door te betalen tijdens ziekte
• Ontslag tijdens of kort na ziekte
• Geschillen over re-integratieverplichtingen
• Overstap van Nederlandse naar Duitse werkgever of andersom
• Langdurige ziekte (langer dan zes maanden) met onduidelijke rechten
• Conflicten over Krankengeld of WIA-aanvragen

Kies een advocaat met ervaring in internationaal arbeidsrecht en grensarbeid. Rechtsbijstandsverzekeringen dekken vaak arbeidsconflicten, ook bij grensarbeid. Check je polis.

Bij spoedeisende zaken (bijvoorbeeld stopzetting loonbetaling) kun je een kort geding starten. De rechter kan binnen enkele weken een voorlopige beslissing geven. Voor definitieve uitspraken duurt een procedure meestal zes maanden tot twee jaar.

Het Juridisch Loket (gratis juridisch advies) helpt bij eenvoudige vragen, maar heeft vaak beperkte kennis van grensarbeid. Voor complexe gevallen is een gespecialiseerde advocaat nodig.