Loondoorbetaling bij ziekte: wat krijg je betaald?

Loondoorbetaling bij ziekte: wat krijg je betaald en hoe lang?

Als je ziek thuiszit, wil je zekerheid over je inkomen. In Nederland hebben werknemers recht op loondoorbetaling tijdens ziekte, maar de hoogte en duur hangen af van je situatie. De wetgever heeft dit geregeld in de Wet verbetering poortwachter en artikel 7:629 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Toch zijn er belangrijke verschillen tussen werknemers, flexwerkers en zzp'ers.

Wat zegt de wet over loon tijdens ziekte?

Artikel 7:629 BW regelt de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte. Als werknemer heb je bij ziekte recht op minimaal 70% van je loon gedurende twee jaar. Let op: dit is het wettelijke minimum. Veel cao's schrijven echter een gunstiger regeling voor.

Stel je werkt 3 jaar bij een IT-bedrijf en valt uit met burnout-klachten. Je werkgever moet dan 104 weken lang minimaal 70% van je laatstverdiende loon doorbetalen. Dit geldt vanaf de eerste ziektedag. Je hoeft geen wachttijd in acht te nemen, zoals bij een WW-uitkering.

De regeling geldt voor alle werknemers met een arbeidsovereenkomst. Dit betekent dat ook parttimers, mensen met een tijdelijk contract en werknemers in de proeftijd recht hebben op loondoorbetaling bij ziekte.

Hoeveel krijg je betaald tijdens ziekte?

Eerste jaar ziekte

In het eerste ziektejaar schrijft de wet minimaal 70% loondoorbetaling voor. De meeste cao's hanteren echter betere voorwaarden. Veel sectoren betalen 100% van het loon gedurende het eerste ziektejaar, soms na een wachtdag of met een kleine korting in de eerste maanden.

Bijvoorbeeld: veel metalektro-bedrijven betalen het eerste half jaar 100% van het loon door, daarna 90% tot het einde van het eerste ziektejaar. Dit staat in de cao Metalektro. Kijk altijd in jouw cao welke afspraken gelden.

Je werkgever mag het minimumloon als bodem hanteren. Als 70% van jouw loon onder het wettelijk minimumloon uitkomt, moet je werkgever minimaal het minimumloon betalen. In 2026 is dit €13,68 bruto per uur voor werknemers van 21 jaar en ouder (bron: Rijksoverheid).

Tweede jaar ziekte

In het tweede ziektejaar geldt ook minimaal 70% loondoorbetaling. Nu hanteren cao's vaak minder gunstige regelingen dan in het eerste jaar. Veel werkgevers betalen dan het wettelijke minimum van 70%.

Let op: je werkgever mag het loon in het tweede ziektejaar verlagen naar 70%, ook als hij in het eerste jaar meer betaalde. Dit mag alleen als dit in de cao of arbeidsovereenkomst staat vermeld.

Belangrijke uitzonderingen en bijzondere situaties

Arbeidsconflict tijdens ziekte

Word je ziek tijdens een arbeidsconflict of vlak voor een ontslag? Je loondoorbetalingsrecht blijft gewoon bestaan. Artikel 7:629 BW geldt ongeacht de arbeidsverhouding. Ook als je werkgever je wil ontslaan, moet hij bij ziekte het loon blijven doorbetalen.

Voorbeeld: je krijgt een ontslag op staande voet en je bent het daar niet mee eens. Je wordt van de stress ziek gemeld. Ook dan moet je werkgever je loon doorbetalen totdat een rechter uitspraak heeft gedaan over het ontslag. Is het ontslag onterecht, dan krijg je alsnog je volledige loon over de periode dat je ziek was.

Einde arbeidscontract tijdens ziekte

Als je tijdelijke contract afloopt terwijl je ziek bent, stopt ook de loondoorbetalingsverplichting van je werkgever. Je valt dan terug op een uitkering van UWV: de ziektewet. Deze bedraagt maximaal 70% van je laatstverdiende dagloon.

Let op: de Ziektewet heeft een maximumdagloon. In 2026 is dit afgeleid van het maximum WW-dagloon. Check altijd bij UWV wat je maximale uitkering is.

Gedeeltelijk arbeidsgeschikt

Ben je gedeeltelijk arbeidsgeschikt? Dan kan je werkgever passend werk aanbieden. Accepteer je dit werk, dan krijg je loon naar rato van de gewerkte uren. Weiger je zonder goede reden passend werk, dan mag je werkgever de loondoorbetaling stopzetten.

Passend werk betekent: werk dat past bij je restcapaciteit en opleiding. Je hoefde niet elk willekeurig klusje te accepteren. Bij twijfel moet een bedrijfsarts of re-integratiedeskundige beoordelen of het werk werkelijk passend is.

Re-integratieverplichtingen en poortwachter

Loondoorbetaling gaat hand in hand met re-integratie. Zowel jij als je werkgever hebben verplichtingen volgens de Wet verbetering poortwachter. Deze wet regelt dat werkgever en werknemer zich maximaal moeten inspannen om de werknemer weer aan het werk te krijgen.

Verplichtingen werkgever

Je werkgever moet binnen 6 weken een Plan van Aanpak opstellen. Hierin staat welke stappen hij neemt om je weer aan het werk te helpen. Denk aan aanpassingen op de werkplek, andere taken of scholing. Ook moet hij binnen 42 weken een deskundigenoordeel aanvragen bij UWV als er onenigheid is over je re-integratie.

Voldoet je werkgever niet aan deze verplichtingen? Dan kan UWV hem sanctioneren. De sanctie bestaat uit doorbetalen van loon ook na die twee jaar ziekte, soms wel tot 52 weken extra. Dit heet een loonsanctie.

Verplichtingen werknemer

Ook jij hebt verplichtingen. Je moet meewerken aan je re-integratie, passend werk accepteren en afspraken met de bedrijfsarts nakomen. Doe je dit niet zonder goede reden, dan mag je werkgever de loondoorbetaling (gedeeltelijk) stopzetten.

Een praktijkvoorbeeld: je werkgever vraagt je om twee dagdelen per week aangepast werk te doen. De bedrijfsarts vindt dit passend. Je weigert zonder medische reden. Dan mag je werkgever het loon korten met het percentage dat je had kunnen werken (in dit geval 40%).

Na twee jaar ziekte: de WIA-uitkering

Na 104 weken ziekte eindigt de loondoorbetalingsverplichting. UWV beoordeelt dan of je recht hebt op een WIA-uitkering (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Deze uitkering hangt af van je resterende verdiencapaciteit.

Ben je voor minder dan 35% arbeidsongeschikt? Dan heb je géén recht op een WIA-uitkering. Je valt terug op een WW-uitkering als je werkloos raakt, of moet ander werk zoeken.

Bij 35-80% arbeidsongeschiktheid krijg je een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). De eerste drie maanden krijg je 75% van je laatste dagloon, daarna 70% van je dagloon. Dit lijkt op de WW-regeling, die ook de eerste twee maanden 75% uitkeert en daarna 70% (bron: UWV).

Ben je voor 80-100% arbeidsongeschikt? Dan krijg je een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Deze is hoger en duurt langer, vaak tot je pensioenleeftijd.

Flexwerkers, uitzendkrachten en oproepkrachten

Ook flexwerkers hebben recht op loondoorbetaling, maar de regels zijn ingewikkelder.

Uitzendkrachten

Als uitzendkracht heb je een contract met het uitzendbureau, niet met de organisatie waar je werkt. Word je ziek, dan moet het uitzendbureau je loon doorbetalen. Dit geldt ook als je opdracht bij de inlener eindigt.

Let op: na afloop van je contract bij het uitzendbureau stopt ook de loondoorbetaling. Je valt dan mogelijk terug op de Ziektewet, maar alleen als je voldoende opgebouwde rechten hebt. Heb je kort gewerkt via het uitzendbureau, dan kan het zijn dat je geen recht hebt op een Ziektewetuitkering.

Oproepkrachten

Werk je op oproepbasis met een nul-urencontract? Ook dan geldt loondoorbetaling bij ziekte. De hoogte hangt af van je gemiddelde arbeidsomvang in de 12 maanden vóór je ziekmelding. Het UWV noemt dit het referteloon.

Voorbeeld: je werkt gemiddeld 20 uur per week als oproepkracht in een café. Je wordt ziek. Je werkgever moet dan minimaal 70% van je gemiddelde weekloon doorbetalen, gebaseerd op die 20 uur.

Payrollmedewerkers

Werk je via een payrollbedrijf? Dan is het payrollbedrijf je werkgever en moet dit bedrijf je loon doorbetalen bij ziekte. De organisatie waar je feitelijk werkt heeft hier geen rol in.

ZZP'ers: geen loondoorbetaling

Ben je zelfstandige zonder personeel (zzp'er)? Dan heb je géén recht op loondoorbetaling. Je hebt immers geen werkgever. Je kunt jezelf wel verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid via een particuliere AOV-verzekering (Arbeidsongeschiktheidsverzekering).

Veel zzp'ers denken dat ze na twee jaar ziekte aanspraak kunnen maken op de WIA, maar dat klopt niet. De WIA geldt alleen voor werknemers. Zzp'ers kunnen in zeer beperkte gevallen aanspraak maken op de Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen), maar dit is een bijstandsregeling met lage uitkeringen en strenge voorwaarden.

Vakantiedagen en bijzondere regelingen tijdens ziekte

Opbouw vakantiedagen

Ook tijdens ziekte bouw je vakantiedagen op. Je hebt recht op minimaal 4 keer je werkdagen per week aan vakantiedagen per jaar (artikel 7:634 BW). Bij een 5-daagse werkweek zijn dit 20 wettelijke vakantiedagen (bron: Rijksoverheid).

Deze dagen blijf je opbouwen, ook als je een jaar of twee jaar ziek bent. Je werkgever mag deze dagen niet afschaffen omdat je ziek bent.

Vakantiegeld

Ook vakantiegeld blijf je opbouwen tijdens ziekte. Dit is 8% van je loon. Je werkgever moet dit jaarlijks in mei of juni uitbetalen, ook als je het hele jaar ziek bent geweest.

Pensioenopbouw

De meeste pensioenfondsen stoppen de pensioenopbouw tijdens ziekte niet. Check wel je pensioenregeling, want dit verschilt per fonds. Sommige fondsen bouwen door op basis van je laatste loon vóór ziekte, andere op basis van het doorbetaalde loon (70% of meer).

Wanneer moet je een arbeidsrechtadvocaat raadplegen?

Raadpleeg een gespecialiseerd arbeidsrechtadvocaat of vakbond in deze situaties:

• Je werkgever weigert loon door te betalen of betaalt minder dan 70%
• Er is discussie over passend werk of re-integratieverplichtingen
• Je werkgever dreigt met ontslag tijdens ziekte
• UWV heeft je werkgever een loonsanctie opgelegd
• Je krijgt een WIA-afwijzing terwijl je denkt dat je arbeidsongeschikt bent
• Je werkgever beschuldigt je van ziekteverzuim zonder goede reden (simulatie)

Bij simulatie (doen alsof je ziek bent) mag je werkgever de loondoorbetaling stopzetten én je ontslaan op staande voet. Dit zijn zware beschuldigingen die alleen met sterk bewijs gestaafd kunnen worden. Laat je hier altijd juridisch bijstaan.

Ook bij complexe cao-bepalingen of als je werkgever failliet gaat tijdens je ziekte, is juridisch advies noodzakelijk. Bij faillissement neemt UWV de loondoorbetalingsverplichting over, maar de procedure kan ingewikkeld zijn.

Verschillen tussen sectoren: check je cao

De basisregel is 70% loondoorbetaling, maar cao's wijken hier vaak van af. Hieronder voorbeelden uit grote sectoren:

Zorg en welzijn

Veel zorgcao's schrijven 100% loondoorbetaling voor in het eerste ziektejaar, daarna 90% in het tweede jaar. In sommige cao's geldt zelfs 100% gedurende twee jaar.

Onderwijs

Het onderwijs heeft gunstige regelingen. Leraren krijgen vaak 100% doorbetaling in het eerste ziektejaar en 90% in het tweede jaar, soms zelfs 100% gedurende beide jaren.

Bouw

De bouwsector hanteert vaak strengere regelingen, met kortingen bij frequente ziekmelding. Sommige bouw-cao's kennen wachtdagen: de eerste ziektedag wordt niet betaald.

Horeca

In de horeca geldt vaak het wettelijke minimum van 70%, soms met aanvullende regelingen voor langdurig zieken.

Check altijd bij je werkgever of HR-afdeling welke cao op jou van toepassing is. Je kunt cao-teksten opzoeken via de website van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of via je vakbond.

Praktische tips bij ziekmelding

Meld je altijd op tijd ziek

Doe dit direct bij je leidinggevende of via het afgesproken kanaal (telefoon, e-mail, HR-portaal). Te late ziekmelding kan leiden tot korting op je loon voor de dagen dat je niet gemeld was.

Houd je aan afspraken met de bedrijfsarts

Kom altijd opdagen bij afspraken met de bedrijfsarts en voer adviezen uit. Dit is belangrijk voor je re-integratie en beschermt je loondoorbetalingsrecht.

Documenteer alles

Bewaar e-mails, Plan van Aanpak-documenten, adviezen van de bedrijfsarts en afspraken over passend werk. Dit kan cruciaal zijn bij conflicten.

Let op je privacy

Je hoeft je werkgever niet te vertellen welke ziekte of aandoening je hebt. Je meldt je ziek en de bedrijfsarts beoordeelt of je arbeidsgeschikt bent. De bedrijfsarts mag alleen melden of je wel of niet kunt werken, niet wat je specifieke diagnose is.

Blijf bereikbaar

Je moet bereikbaar zijn voor contact over re-integratie. Je hoeft niet de hele dag thuis te zitten, maar je werkgever moet je kunnen bereiken voor afspraken. Ga je op vakantie tijdens ziekte? Vraag dan eerst toestemming aan de bedrijfsarts. Vakantie kan soms onderdeel zijn van herstel, maar moet wel medisch verantwoord zijn.

Veelvoorkomende misverstanden

"Mijn werkgever mag me ontslaan als ik twee jaar ziek ben"

Niet automatisch. Na twee jaar mag je werkgever een ontslagprocedure starten bij UWV. UWV beoordeelt of er voldoende re-integratie-inspanningen zijn geleverd. Pas daarna kan ontslag volgen. Bovendien moet je werkgever goed kunnen onderbouwen waarom je niet in aangepast werk kunt blijven.

"Ik krijg automatisch een WIA-uitkering na twee jaar"

Nee. UWV beoordeelt na 104 weken ziekte of je arbeidsongeschikt bent. Veel mensen krijgen geen WIA omdat ze volgens UWV nog voldoende kunnen werken (minder dan 35% arbeidsongeschikt).

"Tijdens ziekte hoef ik niet mee te werken aan re-integratie"

Dit is onjuist en kan leiden tot korting of stopzetting van loondoorbetaling. Re-integratie is een gezamenlijke inspanning van werkgever en werknemer.

"Als ik ziek ben tijdens mijn opzegtermijn, loopt die termijn niet door"

Wel waar. De opzegtermijn loopt gewoon door, ook als je ziek bent. Je werkgever moet wel je loon blijven doorbetalen tijdens de ziekte in de opzegtermijn.

Loondoorbetaling bij ziekte biedt werknemers in Nederland een stevige bescherming. De wettelijke basis van minimaal 70% gedurende twee jaar staat vast in artikel 7:629 BW, maar veel cao's bieden betere voorwaarden. Weet wat je rechten zijn, maar ook wat je verplichtingen zijn rondom re-integratie. Bij onduidelijkheid of conflict schakel je tijdig een arbeidsrechtspecialist of vakbond in.