AOW-leeftijd berekenen: wat zijn je rechten?

Je AOW-leeftijd uitrekenen: zo werkt het in 2026

De AOW-leeftijd stijgt. Dat hoor je overal. Maar wat betekent dat concreet voor jou? Op welke datum krijg jij je eerste AOW-uitkering? En waarom is die leeftijd voor jouw buurman misschien anders dan voor jou?

De AOW-leeftijd hangt af van je geboortejaar. De Rijksoverheid heeft dit vastgelegd in de Algemene Ouderdomswet (AOW), die sinds 1957 bestaat. Sinds 2013 stijgt de AOW-leeftijd geleidelijk, gekoppeld aan de levensverwachting. In 2026 ligt de AOW-leeftijd tussen de 66 jaar en 10 maanden en 67 jaar, afhankelijk van wanneer je geboren bent.

Dit artikel legt uit hoe je precies uitrekent wanneer jij met pensioen mag en wat je moet weten over de automatische koppeling aan de levensverwachting. Want die koppeling zorgt ervoor dat jongere generaties waarschijnlijk langer moeten doorwerken dan oudere generaties.

Hoe de AOW-leeftijd wordt vastgesteld door de overheid

De AOW-leeftijd wordt niet willekeurig bepaald. De overheid kijkt naar de gemiddelde levensverwachting van 65-jarigen. Elk jaar berekent het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hoeveel jaar iemand die 65 wordt nog te leven heeft. Op basis daarvan beslist de minister van Sociale Zaken vijf jaar van tevoren wat de AOW-leeftijd wordt.

Dit staat in artikel 7a van de AOW. De wet zegt dat de verhouding tussen de jaren in AOW en de jaren die je gewerkt hebt ongeveer gelijk moet blijven. Het uitgangspunt: je brengt ongeveer een kwart van je volwassen leven door in de AOW. Drie kwart werk je. Stijgt de levensverwachting, dan stijgt de AOW-leeftijd mee.

Maar er zit eenrem op. De AOW-leeftijd mag maximaal drie maanden per jaar stijgen. Ook als de levensverwachting harder groeit, wordt de stijging gespreid over meerdere jaren. Dit voorkomt dat mensen plotseling jaren langer moeten werken.

Een voorbeeld. Stel je bent geboren in 1960. Op je vijftigste, in 2010, was de AOW-leeftijd nog 65 jaar. Je verwachtte met 65 te stoppen. Maar door de stijgende levensverwachting ligt jouw AOW-leeftijd nu op 67 jaar en 3 maanden. Je moet twee jaar en drie maanden langer doorwerken dan je ooit dacht.

De tabel: wanneer krijg jij AOW

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert de AOW uit. Op hun website staat een overzicht per geboortemaand. Voor 2026 zijn dit de actuele AOW-leeftijden:

Geboren tussen 1 januari 1957 en 30 juni 1957: AOW-leeftijd 66 jaar en 10 maanden
Geboren tussen 1 juli 1957 en 31 december 1957: AOW-leeftijd 66 jaar en 11 maanden
Geboren tussen 1 januari 1958 en 30 september 1958: AOW-leeftijd 67 jaar
Geboren vanaf 1 oktober 1958: AOW-leeftijd 67 jaar of hoger (afhankelijk van toekomstige aanpassingen)

Voor mensen geboren na 1960 is de exacte AOW-leeftijd nog niet volledig vastgesteld. De overheid maakt die bekend vijf jaar voor je die leeftijd bereikt. Ben je geboren in 1970? Dan weet je in 2032 pas zeker wanneer je AOW begint.

Dit creëert onzekerheid. Je kunt niet met volledige zekerheid plannen hoeveel pensioen je moet opbouwen. De AOW-leeftijd kan stijgen, maar ook dalen als de levensverwachting krimpt. Dat laatste is theoretisch mogelijk, maar nog nooit gebeurd.

Waarom je geboortedatum tot op de maand verschil maakt

De AOW begint op de eerste dag van de maand waarin je de AOW-leeftijd bereikt. Ben je geboren op 15 maart 1957, dan word je op 15 januari 2024 66 jaar en 10 maanden. Maar je AOW start al op 1 januari 2024. Dat scheelt twee weken uitkering.

Ben je geboren op 1 maart 1957, dan start je AOW ook op 1 januari 2024. Dezelfde datum als iemand die twee weken later jarig is. De SVB betaalt altijd vanaf de eerste van de maand.

Dit lijkt een klein detail, maar het heeft gevolgen voor je pensioenplanning. Vooral als je precies op de grens tussen twee AOW-leeftijden valt. Geboren op 30 juni 1957? Je AOW-leeftijd is 66 jaar en 10 maanden. Geboren op 1 juli 1957? Dan is het 66 jaar en 11 maanden. Eén dag verschil, een maand later met pensioen.

De SVB stuurt je ongeveer vier maanden voor je AOW-datum een brief. Daarin staat wanneer je uitkering begint en hoeveel je krijgt. Je hoeft zelf niets aan te vragen. De AOW wordt automatisch toegekend als je in Nederland woont en aan de opbouwvoorwaarden voldoet.

Hoe je AOW-bedrag wordt berekend naast je leeftijd

De AOW-leeftijd bepaalt wanneer je uitkering begint. Maar het bedrag hangt af van hoeveel jaar je in Nederland hebt gewoond tussen je 15e en je AOW-leeftijd. Voor elk jaar dat je in Nederland woonde, bouw je 2% AOW op. Na 50 jaar wonen krijg je de volledige AOW: 100%.

In 2026 bedraagt de volledige netto AOW voor alleenstaanden ongeveer €1.450 per maand. Voor gehuwden of samenwonenden is het ongeveer €1.000 per persoon. Dit zijn nettobedragen na aftrek van de inkomensafhankelijke premie zorgverzekeringswet.

Maar veel mensen krijgen geen volledige AOW. Stel je bent op je 25e naar Nederland gekomen en blijft hier tot je AOW-datum. Je woonde 40 jaar in Nederland. Je bouwde 80% AOW op (40 jaar × 2%). Als alleenstaande krijg je dan €1.160 per maand in plaats van €1.450.

Ook als je langdurig in het buitenland woont, bouw je geen AOW op. Werk je twee jaar in België? Dan heb je twee jaar geen AOW opgebouwd, tenzij je valt onder EU-regelgeving die je Nederlandse opbouw beschermt. Dit is ingewikkeld. De SVB kan je hier over adviseren.

De automatische stijging: wat gebeurt er na 2026

De AOW-leeftijd stijgt waarschijnlijk verder. Het CBS voorspelt dat de levensverwachting van 65-jarigen blijft groeien. Tegen 2030 kan de AOW-leeftijd 67 jaar en 3 maanden zijn, misschien zelfs 67 jaar en 6 maanden.

Toch is dit geen zekerheid. De coronapandemie liet zien dat de levensverwachting kan stagneren of zelfs tijdelijk dalen. In 2020 en 2021 daalde de levensverwachting voor het eerst in decennia. Hierdoor is de AOW-leeftijd voor mensen geboren in 1959 bevroren op 67 jaar in plaats van verder gestegen.

De politiek kan ook ingrijpen. In 2019 besloot het kabinet de stijging te vertragen. De maximale stijging ging van vier maanden per jaar naar drie maanden. Dit was een reactie op maatschappelijke onrust over mensen die zwaar fysiek werk doen en langer moeten doorwerken.

Er is discussie over het stopzetten van de automatische stijging. Sommige politieke partijen willen de AOW-leeftijd bevriezen op 67 jaar. Andere partijen vinden dat de koppeling aan de levensverwachting eerlijk is: langer leven betekent langer werken. Dit debat is gaande. Voor mensen geboren na 1965 is de uitkomst direct relevant.

Scenario: je bent 55 jaar en wilt weten wanneer je stopt

Stel je bent geboren op 12 april 1970. Je bent nu 55 jaar. Wanneer krijg jij AOW? De officiële AOW-leeftijd voor jouw geboortejaar wordt pas in 2032 bekendgemaakt (vijf jaar voor je 67e). Maar je kunt een schatting maken.

Op basis van de huidige systematiek ligt jouw AOW-leeftijd waarschijnlijk tussen de 67 jaar en 6 maanden en 68 jaar. Je zou dus rond april 2038 kunnen stoppen. Maar dit is een ruwe inschatting. De precieze datum hangt af van de levensverwachting die het CBS in de jaren tot 2032 berekent.

Je kunt je pensioenplanning hier niet volledig op baseren. Financieel adviseurs raden aan te rekenen met een AOW-leeftijd van 68 jaar als je nu jonger bent dan 50. Dan zit je aan de veilige kant. Wordt het 67 jaar en 9 maanden? Dan heb je een buffer.

De SVB heeft een rekenmodule op hun website: MijnPensioenoverzicht.nl. Daar zie je een indicatie van je AOW-datum en je verwachte AOW-bedrag. Deze tool koppelt aan je persoonlijke gegevens via DigiD. Het geeft een realistischer beeld dan algemene tabellen.

De koppeling tussen werken en pensioen: een eerlijk systeem

Het idee achter de stijgende AOW-leeftijd klinkt logisch: langer leven betekent langer werken. Maar dit principe roept vragen op. Is het eerlijk voor iedereen?

Mensen met zwaar fysiek werk of chronische gezondheidsproblemen vinden dit systeem onrechtvaardig. Een dakdekker of verpleegkundige kan niet altijd tot 67 doorwerken. Toch krijgen zij geen lagere AOW-leeftijd. De AOW is een volksverzekering met een vaste leeftijd voor iedereen.

Er is wel een uitweg. Wie voor zijn AOW-datum stopt met werken, kan overbruggen met:

• Een WGA-uitkering bij arbeidsongeschiktheid (via het UWV)
• Eigen spaargeld of vroegpensioen uit een aanvullend pensioen
• Bijstandsuitkering als er geen andere inkomsten zijn

Maar geen van deze opties is even royaal als de AOW. De bijstand ligt ver onder het sociaal minimum voor AOW'ers. Een WGA-uitkering hangt af van je mate van arbeidsongeschiktheid en is vaak lager dan je vroegere loon.

De Nederlandse situatie verschilt van andere Europese landen. In Frankrijk ligt de pensioenleeftijd nog altijd op 62 tot 64 jaar (met recente discussies over verhoging naar 64). In Duitsland stijgt de pensioenleeftijd naar 67, vergelijkbaar met Nederland. Het Verenigd Koninkrijk verhoogt de staatspensioenleeftijd naar 68 rond 2044, sneller dan Nederland.

Wanneer je een pensioenadviseur moet raadplegen

Bereken je AOW-leeftijd zelf via de SVB-website. Voor de meeste mensen is dit voldoende. Maar in deze situaties is professioneel advies verstandig:

Je hebt periodes in het buitenland gewoond. De AOW-opbouw bij buitenlandse woonperiodes is complex. EU-regels, verdragen met andere landen en uitzonderingen maken het lastig om zelf uit te rekenen hoeveel AOW je krijgt. Een pensioenadviseur kan je exacte aanspraak berekenen.

Je wilt eerder stoppen met werken. Veel mensen willen voor hun AOW-datum stoppen. Dit vereist een gedetailleerde berekening: hoeveel aanvullend pensioen heb je, wat zijn je verwachte AOW-inkomsten, welke kosten heb je, en hoe lang houdt je vermogen stand? Een gecertificeerd financieel planner (CFP) kan dit doorrekenen.

Je bent zelfstandig ondernemer zonder pensioenopbouw. De AOW alleen is vaak te weinig om van te leven. Als ZZP'er bouw je geen verplicht aanvullend pensioen op. Je moet zelf sparen of beleggen. Een adviseur helpt je berekenen hoeveel je opzij moet zetten om je AOW aan te vullen tot een leefbaar inkomen.

Je hebt een samengestelde gezinssituatie. Gescheiden, hertrouwd, kinderen uit meerdere relaties, een partner met een andere nationaliteit? Dit alles beïnvloedt je AOW-bedrag en je aanvullende pensioenrechten. Juridisch en fiscaal advies voorkomt verrassingen.

Let op: "pensioenadviseur" is geen beschermde titel. Kies een adviseur aangesloten bij het Verbond van Verzekeraars of met een FFP-certificaat (Fellow Financial Planning). Vraag altijd naar de kosten vooraf. Sommige adviseurs rekenen een uurtarief (€150-€250), anderen werken op provisiebasis.

De rol van het UWV en Belastingdienst bij pensionering

De SVB betaalt je AOW uit, maar andere instanties spelen ook een rol zodra je de AOW-leeftijd bereikt.

Het UWV stopt uitkeringen zodra je AOW begint. Krijg je een WGA-uitkering wegens arbeidsongeschiktheid? Die stopt op je AOW-datum. De SVB neemt het over. Vaak is het bedrag vergelijkbaar, maar niet altijd. De WGA hangt af van je laatste verdiende loon; de AOW is een vast bedrag.

De Belastingdienst past je heffingskorting aan. Tot je AOW-leeftijd heb je recht op de algemene heffingskorting (in 2026 maximaal €3.362). Vanaf je AOW-leeftijd krijg je de ouderenkorting erbij (in 2026 €1.987 extra). Dit betekent dat je minder belasting betaalt over je AOW dan over een even hoog arbeidsinkomen.

Ook verandert je zorgverzekering. De verplichte inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (via de Belastingdienst) wordt berekend over je AOW en andere inkomsten. Het eigen risico van €385 blijft, maar veel ouderen gebruiken meer zorg en komen daar sneller overheen.

Veelgemaakte fouten bij het berekenen van je AOW-leeftijd

Fout 1: uitgaan van een vaste 65 jaar. Veel mensen denken nog steeds dat je met 65 met pensioen gaat. Dit klopt al jaren niet meer. Sinds 2013 stijgt de AOW-leeftijd. Voor niemand die na 1950 is geboren geldt nog 65 jaar.

Fout 2: vergeten dat je AOW automatisch start. Je hoeft geen aanvraag in te dienen. De SVB regelt dit zelf als je ingeschreven bent in de Basisregistratie Personen (BRP). Woon je in het buitenland? Dan moet je zelf contact opnemen met de SVB.

Fout 3: denken dat je AOW-leeftijd vaststaat. Voor iedereen geboren na 1958 kan de AOW-leeftijd nog veranderen. De officiële leeftijd wordt pas vijf jaar van tevoren vastgesteld. Reken met een bandbreedte, niet met een exacte datum.

Fout 4: AOW verwarren met aanvullend pensioen. De AOW is een basisuitkering van de overheid. Je aanvullend pensioen komt van je werkgever of eigen pensioenopbouw. Deze pensioenen hebben vaak een andere ingangsdatum. Sommige regelingen starten op 67, andere op 68. Check dit bij je pensioenfonds.

Fout 5: niet controleren of je volledige AOW hebt opgebouwd. Ga er niet zomaar van uit dat je 100% AOW krijgt. Log in op MijnPensioenoverzicht.nl en controleer je opgebouwde rechten. Mis je jaren? Soms kun je die alsnog inkopen, vooral bij korte buitenlandperiodes.

Wat als de politiek de AOW-leeftijd opnieuw verandert

De AOW-leeftijd is politiek gevoelig. Bij elke verkiezing komt het terug. Sommige partijen willen de stijging stoppen, andere willen sneller doorverhogen om de AOW betaalbaar te houden.

Een plotselinge verlaging is onwaarschijnlijk. Dit zou miljarden euro's per jaar extra kosten. Wel mogelijk is het afzwakken van de automatische koppeling aan de levensverwachting. Het kabinet kan besluiten de maximale stijging te verlagen van drie naar twee maanden per jaar, of een plafond in te stellen (bijvoorbeeld: de AOW-leeftijd wordt nooit hoger dan 68 jaar).

Ook wordt gesproken over maatwerk. Zou iemand die 45 jaar zwaar werk deed eerder mogen stoppen? Technisch kan dit, maar het is politiek en uitvoeringstechnisch ingewikkeld. Hoe definieer je zwaar werk? Hoe voorkom je fraude? Tot nu toe is elk voorstel hiervoor gesneuveld.

Voor jou betekent dit: houd de politieke ontwikkelingen bij, maar baseer je pensioenplanning niet op wensdenken. Reken met de huidige systematiek tot de wet daadwerkelijk verandert.

Conclusie: ken je exacte AOW-datum en plan vooruit

Je AOW-leeftijd uitrekenen is simpel: kijk op de website van de SVB of gebruik MijnPensioenoverzicht.nl. Voor mensen geboren tussen 1957 en 1960 staat de leeftijd vast. Voor jongeren geldt: schat tussen de 67 en 68 jaar, en bereid je voor op mogelijke stijging.

De AOW-leeftijd blijft niet stilstaan. Door de koppeling aan de levensverwachting schuift je pensioendatum waarschijnlijk verder op naarmate je jonger bent. Dit vraagt om actieve pensioenplanning: controleer jaarlijks je opbouw, vul aan met eigen spaargeld of beleggingen, en pas je werkloopbaan aan als je eerder wilt stoppen.

De AOW is een basisinkomen, geen luxe. Voor alleenstaanden is €1.450 per maand krap. Reken uit wat je nodig hebt en zorg dat je aanvullend pensioen en andere inkomsten dat verschil dekken. Begin hier op tijd mee, want hoe eerder je start met sparen, hoe minder je maandelijks opzij hoeft te leggen.