Hoeveel pensioen moet je opbouwen als zzp'er?

Hoeveel pensioen moet je opbouwen als zzp'er in 2026?

Als zzp'er krijg je geen pensioen opgebouwd via je werkgever. Die verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou. En dat blijkt in de praktijk ingewikkeld: het Centraal Bureau voor de Statistiek becijferde in 2024 dat meer dan 60% van de zzp'ers nauwelijks of geen pensioen opbouwt. Dat percentage is zorgwekkend, zeker nu de AOW-leeftijd doorschuift naar 67 jaar en 3 maanden voor wie na 1960 geboren is.

De vraag "hoeveel pensioen moet ik als zzp'er opbouwen" heeft geen simpel antwoord. Maar concreet rekenen wel. Want anders ga je van €4.000 bruto per maand naar €1.400 AOW-uitkering als je 67 wordt. Die klap treft jaarlijks meer zzp'ers dan je denkt.

Waarom zzp'ers vaak niets regelen (en wat het kost)

De gemiddelde werknemer bouwt via zijn werkgever automatisch pensioen op. Dat voelt onzichtbaar: elke maand gaat er een percentage van je brutoloon naar een pensioenfonds. Als zzp'er heb je die automatische piloot niet. Je moet actief iets regelen. En dat gebeurt niet.

Stel je bent 35 jaar, je verdient €50.000 netto per jaar als zzp'er, en je doet niets met pensioen. Over 32 jaar bereik je de AOW-leeftijd. Dan krijg je in 2026 een AOW-uitkering van ongeveer €1.400 bruto per maand als alleenstaande (het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd, maar we rekenen nu met het huidige niveau). Geen aanvullend pensioen. Dus van €4.166 netto per maand naar €1.400 bruto.

Dat gat van bijna €3.000 per maand moet je zelf opvullen. Met een woning die misschien afbetaald is, met spaargeld, met aandelen, of met doorwerken tot je 75 bent. Die keuze maak je nu, niet op je 65e.

Hoeveel pensioen bouw je idealiter op als werknemer

Om te begrijpen hoeveel jij als zzp'er moet sparen, moet je eerst weten wat werknemers krijgen. Een werknemer met een gemiddeld pensioenregeling bouwt jaarlijks ongeveer 1,875% pensioen op over zijn salaris (boven de zogeheten franchise, die in 2026 ongeveer €16.000 bedraagt).

Concreet: werk je 40 jaar met een gemiddeld salaris van €50.000, dan bouw je 40 × 1,875% = 75% van €34.000 (€50.000 min €16.000 franchise) aan pensioen op. Dat is €25.500 per jaar, oftewel €2.125 per maand. Plus de AOW van €1.400 kom je dan op ongeveer €3.525 bruto per maand. Niet geweldig, maar beter dan alleen AOW.

Die 1,875% per jaar kost werkgever en werknemer samen gemiddeld 20% tot 25% van het brutoloon. Een deel betaalt de werkgever, een deel de werknemer. Als zzp'er mis je dat werkgeversdeel volledig.

De rekensommen voor zzp'ers die pensioen willen opbouwen

Als zzp'er wil je idealiter hetzelfde eindresultaat bereiken als een werknemer. Dus 70% tot 80% van je laatstverdiende inkomen na je pensionering. Omdat je geen werkgever hebt die meebetaalt, moet je dat percentage zelf ophoesten.

Stel je wilt met 67 stoppen en dan €2.500 netto per maand ontvangen (naast de AOW). Je bent nu 40 jaar en hebt nog 27 jaar te gaan. Hoeveel moet je dan maandelijks opzijzetten?

Met een gemiddeld jaarlijks rendement van 5% (een redelijke aanname bij een mix van aandelen en obligaties) moet je ongeveer €650 per maand sparen om €2.500 per maand aan pensioen op te bouwen voor 20 jaar uitkering. Dat is 13% van een brutojaarinkomen van €60.000.

Begin je pas op je 50e? Dan moet je €1.200 per maand sparen voor hetzelfde resultaat. Uitstel kost bakken met geld.

Fiscale voordelen waar zzp'ers gebruik van kunnen maken

Je kunt als zzp'er gebruikmaken van de Wet inkomstenbelasting 2001, specifiek de lijfrentepremieaftrek (artikel 3.124 Wet IB). Dat betekent dat je de premie die je betaalt voor je pensioen mag aftrekken van je belastbaar inkomen.

Concreet: verdien je €60.000 per jaar en betaal je €7.000 aan lijfrentepremie, dan betaal je belasting over €53.000. Met een belastingtarief van 37,07% (het tarief in 2026 in box 1 voor inkomens tussen €38.441 en €76.817) scheelt dat €2.595 aan belasting. Je betaalt dus eigenlijk €4.405 en de Belastingdienst legt €2.595 bij.

Let op: de lijfrentepremieaftrek is gemaximeerd. De jaarruimte bedraagt in 2026 maximaal 30% van je winst, maar alleen als je geen pensioen opbouwt via een werkgever. Daarnaast kun je gebruikmaken van de reserveringsruimte als je in eerdere jaren niet het maximale hebt ingezet. Dit wordt technisch, dus regel het via een adviseur als je jaarlijks grote bedragen wilt inleggen.

Wat de belangrijkste pensioenproducten voor zzp'ers echt kosten

Je hebt als zzp'er verschillende opties om pensioen op te bouwen. De belangrijkste drie: een lijfrente bij een verzekeraar, een beleggingsrekening voor je pensioen, of een bankspaarproduct.

Lijfrente bij een verzekeraar: je betaalt maandelijks of jaarlijks premie, de verzekeraar belegt dat geld, en vanaf je AOW-leeftijd krijg je een vaste uitkering. Voordeel: zekerheid. Nadeel: hoge kosten. Veel verzekeraars rekenen 3% tot 5% aan opbouwkosten over je inleg, plus jaarlijkse beheerkosten van 0,5% tot 1%. Over 30 jaar vreet dat een substantieel deel van je rendement op.

Beleggingspensioen via een broker: je belegt zelf via een platform als Brand New Day, BND Pensioen, of ACTIAM. De fiscale behandeling is hetzelfde als een lijfrente (je mag de inleg aftrekken), maar je beheert zelf je beleggingen. Kosten liggen lager: vaak 0,3% tot 0,7% per jaar. Nadeel: je draagt zelf het beleggingsrisico en moet actief kiezen waarin je belegt.

Bankspaarlijfrente: je spaart bij een bank met een vaste rente. Voordeel: geen risico. Nadeel: lage rente. In 2026 bieden banken vaak niet meer dan 2% tot 2,5% rente op spaarproducten. Dat haalt de inflatie nauwelijks bij.

Welke je kiest hangt af van je risicobereidheid en financiële kennis. Maar vermijd producten met hoge instapkosten. Die kosten pak je nooit meer terug.

Waarom veel adviezen over zzp-pensioen misleidend zijn

Online rekenhulpjes en pensioencoaches beloven vaak dat je "makkelijk" genoeg pensioen opbouwt als je "gewoon 15% van je inkomen opzijzet". Dat klopt niet voor iedereen. Die 15% is gebaseerd op een aantal aannames: dat je begint op je 30e, dat je een gemiddeld rendement van 6% haalt, en dat je doorlopend hetzelfde bedrag inlegt tot je 67e.

In de praktijk hebben zzp'ers wisselende inkomens. Het ene jaar verdien je €70.000, het andere jaar €40.000. Kinderen krijgen kost geld. Een huis kopen vreet spaargeld op. En veel zzp'ers starten pas met pensioenopbouw na hun 40e, als ze doorhebben dat de AOW niet genoeg is.

Daarnaast negeren die adviezen het feit dat je als zzp'er geen arbeidsongeschiktheidsverzekering via je werkgever hebt. Word je ziek en kun je niet werken? Dan stopt je inleg. Tenzij je een aparte AOV hebt afgesloten met premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Die nuance ontbreekt vaak in flitsende pensioenrekenaars.

Wanneer je een financieel adviseur moet raadplegen

Je moet professioneel advies inwinnen als je:

• Meer dan €10.000 per jaar aan pensioen wilt opbouwen (dan wordt de fiscale ruimte complexer)
• Een BV hebt en pensioen via de BV wilt regelen (andere fiscale regels)
• Al een pensioen hebt opgebouwd als werknemer en nu zzp'er bent (om te voorkomen dat je dubbel belast wordt)
• Twijfelt of je vermogen beter kunt investeren in je woning, je bedrijf, of je pensioen

Een onafhankelijk adviseur kost tussen €150 en €250 per uur. Dat voelt als veel geld, maar een slechte keuze nu kost je tienduizenden euro's over 30 jaar. Vermijd adviseurs die werken op provisiebasis: die verdienen aan de producten die ze verkopen, niet aan jouw belang.

Let op: sinds 2020 zijn er strengere regels voor advieskosten. Adviseurs moeten transparant zijn over hun vergoeding. Vraag altijd vooraf wat het totale adviestraject kost.

Hoeveel AOW je krijgt en waarom dat niet genoeg is

De AOW-uitkering bedraagt in 2026 voor een alleenstaande ongeveer €1.400 bruto per maand (€16.800 per jaar). Voor gehuwden of samenwonenden is dat lager: ongeveer €1.150 per persoon per maand. Die bedragen worden jaarlijks geïndexeerd, maar houden nauwelijks bij met de kosten van levensonderhoud.

Van €1.400 bruto blijft na aftrek van zorgpremie (gemiddeld €160 per maand in 2026) en loonheffing ongeveer €1.150 netto over. Daar moet je van leven. Huur, boodschappen, zorgkosten boven het eigen risico van €385, kleding, verzekeringen.

Het Nibud berekende dat een alleenstaande minimaal €1.600 netto per maand nodig heeft voor een sobere levensstandaard. Met alleen AOW kom je daar niet. Dat gat van €450 moet je dus zelf vullen met pensioen, spaargeld of een afbetaald huis.

Wat er gebeurt als je niets doet

Stel je doet niets. Je bouwt geen pensioen op, spaart niet structureel, en hoopt dat het goed komt. Dat is het scenario voor meer dan de helft van de Nederlandse zzp'ers.

Op je 67e krijg je AOW. Verder niets. Je hebt misschien wat spaargeld, maar geen gegarandeerd inkomen. Je moet je uitgaven drastisch verlagen. Vakantie wordt zeldzaam. Een nieuwe auto is er niet bij. Eten uit gaan is een luxe. En als je zorgkosten hebt die boven het eigen risico uitkomen, wordt het krap.

Uit onderzoek van Wijzer in Geldzaken (een onafhankelijk platform van de overheid) blijkt dat zzp'ers gemiddeld €250.000 te weinig opbouwen aan pensioen vergeleken met werknemers. Dat gat is niet meer te dichten als je op je 55e pas begint met sparen.

Hoe je begint met pensioenopbouw als zzp'er

Begin klein als het moet, maar begin. Zelfs €100 per maand helpt. Over 25 jaar met 5% rendement levert dat €59.000 op. Niet genoeg voor een vol pensioen, maar wel een buffer.

Stap 1: bereken je huidige inkomen en je gewenste inkomen na pensionering. Gebruik de rekenmodules van het Nibud of Wijzer in Geldzaken (beide gratis en betrouwbaar).

Stap 2: kies een product. Voor de meeste zzp'ers is een laagdrempelig beleggingspensioen de beste keuze. Platforms als Brand New Day, ACTIAM, of BND bieden eenvoudige producten met lage kosten.

Stap 3: stel een automatische overboeking in. Elke maand direct na binnenkomst van je inkomsten. Anders vergeet je het.

Stap 4: verhoog je inleg elk jaar met €50 of €100. Als je inkomen stijgt, laat je pensioeninleg meestijgen.

Stap 5: controleer jaarlijks je pensioenopbouw via MijnPensioenoverzicht.nl. Daar zie je al je pensioenregelingen (ook van vroegere werkgevers) en je AOW-opbouw.

De praktijk leert dat zzp'ers die automatisch sparen veel meer opbouwen dan zzp'ers die "elk jaar kijken of er ruimte is". Automatiseren werkt.

Pensioen opbouwen via een BV: andere regels, andere kansen

Heb je een BV? Dan kun je pensioen opbouwen via de BV. Dat heeft fiscale voordelen. De BV betaalt premie voor jouw pensioen en trekt die premie af als bedrijfskosten. Jij bouwt pensioen op zonder dat het nu als inkomen meetelt.

Concreet: een BV kan voor de directeur-grootaandeelhouder een pensioenregeling afsluiten. De premie is aftrekbaar van de winst van de BV (vennootschapsbelasting 19% of 25,8% in 2026). Dat scheelt direct belasting. Pas op: de pensioenopbouw moet passen binnen de fiscale kaders van de Wet LB (artikel 18a). Dat betekent maximaal 1,875% pensioenopbouw per jaar over het salaris boven de franchise.

Dit is technisch. Laat je hierbij begeleiden door een accountant of fiscalist. Fouten leiden tot naheffingen en boetes.

Checklist: ben je op koers of loop je achter?

Test jezelf:

• Ben je jonger dan 40 en bouw je minstens 10% van je jaarinkomen op aan pensioen? Dan zit je op koers.
• Ben je tussen 40 en 50 en bouw je minstens 15% op? Goed bezig.
• Ben je ouder dan 50 en bouw je minstens 20% op? Dan haal je de achterstand in.

Loop je achter? Dat is geen schande, maar een signaal. Bereken wat je tekort is en maak een plan. Sommige zzp'ers kiezen ervoor om langer door te werken (tot 70 of 72). Anderen verkopen hun huis en gaan kleiner wonen. Weer anderen bouwen hun bedrijf op om het later te verkopen (de verkoopopbrengst als pensioen).

Geen van die opties is ideaal. Maar realistisch kijken naar je situatie is beter dan ontkennen.