Wanneer zorgtoeslag

Wanneer heb je recht op zorgtoeslag? Concrete voorwaarden en bedragen voor 2026

De zorgverzekeringswet verplicht iedereen in Nederland een basisverzekering af te sluiten. Die verzekering kost gemiddeld €150 per maand, en daar komt in 2026 nog eens €385 verplicht eigen risico bij. Voor veel huishoudens is dat een flinke kostenpost. Zorgtoeslag is een tegemoetkoming van de Belastingdienst die je helpt die premie te betalen, maar niet iedereen krijgt deze toeslag automatisch. Je moet zelf aanvragen doen en aan specifieke voorwaarden voldoen.

Deze gids legt precies uit wanneer je in aanmerking komt voor zorgtoeslag, hoeveel je kunt ontvangen, en hoe je de aanvraag regelt. Geen vage algemene informatie, maar concrete bedragen en situaties die je direct kunt toetsen aan jouw eigen situatie.

Wat is zorgtoeslag precies

Zorgtoeslag is een financiële tegemoetkoming van de Belastingdienst in je premie voor de zorgverzekering. Het geld komt niet van je zorgverzekeraar, maar rechtstreeks van de overheid. De regeling staat sinds 2006 in de Wet op de zorgtoeslag en vervangt de vroegere regeling waarbij mensen met een laag inkomen de zorgverzekeringswet niet hoefden te betalen.

Je ontvangt de zorgtoeslag maandelijks rechtstreeks op je bankrekening. De hoogte hangt af van je inkomen, vermogen, woonsituatie en gezinssamenstelling. Het maximale bedrag in 2026 bedraagt €153 per maand voor alleenstaanden en €299 per maand voor gezinnen met kinderen. Dat kan oplopen tot €1.836 respectievelijk €3.588 per jaar.

De toeslag wordt niet automatisch uitbetaald. Je moet deze elk jaar opnieuw aanvragen bij de Belastingdienst, zelfs als je vorig jaar ook zorgtoeslag ontving. Doe je dat niet, dan mis je de toeslag en blijf je de volledige premie zelf betalen. Aanvragen kan vanaf januari voor het lopende jaar.

Hoofdvoorwaarden voor zorgtoeslag

Je moet aan vijf basisvoorwaarden voldoen voordat de Belastingdienst überhaupt naar je inkomen en vermogen kijkt:

Je bent 18 jaar of ouder. Minderjarigen komen niet in aanmerking. Ook al werk je fulltime tegen wettelijk minimumloon (€13,68 per uur in 2026) en betaal je zelf je zorgverzekering, dan nog krijg je pas toeslag na je 18e verjaardag. Studenten van 17 jaar die op kamers wonen, vallen hier dus buiten.

Je staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). Dat betekent dat je officieel in Nederland woont met een vast adres. Mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats kunnen geen aanspraak maken op zorgtoeslag, ook al hebben ze wel een Nederlandse zorgverzekering.

Je hebt een Nederlandse zorgverzekering op basis van de Zorgverzekeringswet. Een buitenlandse verzekering telt niet mee. Ook als je via de Europese verzekeringskaart gedekt bent, kom je niet in aanmerking. De verzekering moet op jouw eigen naam staan, want de Belastingdienst controleert dit automatisch bij de verzekeraars.

Je betaalt de premie zelf. Krijg je de premie volledig vergoed van je werkgever of een andere instantie, dan kom je niet in aanmerking. In de praktijk komt dit vooral voor bij expats en sommige ambtenaren. Een kleine werkgeversbijdrage is geen probleem, maar bij volledige vergoeding vervalt je recht.

Je toetsingsinkomen ligt onder de inkomensgrens. Hier wordt het interessant, want dit bepaalt uiteindelijk of je wel of geen toeslag krijgt.

Inkomensgrens: wanneer verdien je te veel

De Belastingdienst kijkt naar je toetsingsinkomen van twee jaar terug. Voor zorgtoeslag 2026 gebruikt ze dus je inkomen uit 2024. Dit is niet hetzelfde als je bruto salaris of je belastbaar inkomen.

Het toetsingsinkomen bestaat uit je verzamelinkomen (box 1, 2 en 3 bij elkaar) plus heffingskortingen. Klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk komt het neer op: al je inkomsten uit werk, uitkeringen, vermogen en andere bronnen, verminderd met aftrekposten zoals hypotheekrente.

De inkomensgrens voor 2026:

• Alleenstaand: €38.520 per jaar
• Alleenstaande ouder: €47.805 per jaar
• Meerpersoonshuishouden (getrouwd, samenwonend): €49.125 per jaar

Stel je werkt fulltime tegen het wettelijk minimumloon van €13,68 per uur. Bij een 40-urige werkweek kom je op een bruto jaarsalaris van ongeveer €28.500. Dan val je ruim binnen de inkomensgrens en kom je in aanmerking voor zorgtoeslag.

Werk je als ZZP'er? Dan wordt je winst uit onderneming (box 1) meegeteld. Een ZZP'er met €35.000 winst en geen andere inkomsten valt binnen de grens. Let op: ook vermogensinkomsten uit box 3 tellen mee, zelfs als je die niet daadwerkelijk uitbetaald krijgt.

Ontvang je een WW-uitkering? De eerste twee maanden krijg je 75% van je dagloon, daarna 70%. Bij een voormalig salaris van €3.000 bruto per maand ontvang je de eerste twee maanden €2.250 en daarna €2.100. Op jaarbasis kom je dan op circa €25.650, waarmee je ruim binnen de inkomensgrens blijft.

Vermogensgrens: wanneer je te veel spaargeld hebt

Naast je inkomen kijkt de Belastingdienst ook naar je vermogen. Heb je te veel spaargeld, aandelen of andere bezittingen, dan krijg je geen zorgtoeslag. Ook al ligt je inkomen laag.

De vermogensgrens in 2026:

• Alleenstaand: €164.712
• Meerpersoonshuishouden: €329.424

Deze grenzen zijn flink hoger dan vroeger en zijn gekoppeld aan het heffingsvrije vermogen in box 3. Voor de meeste werknemers speelt de vermogensgrens geen rol. Stel je hebt €20.000 op je spaarrekening en werkt voor modaal, dan kom je gewoon in aanmerking voor zorgtoeslag als je inkomen onder de grens ligt.

Maar er zijn uitzonderingen. Een gescheiden vader die alleen woont en een afbetaald tweede huis heeft, kan boven de vermogensgrens uitkomen. De WOZ-waarde van dat tweede huis telt namelijk volledig mee als vermogen. Bij een woning van €250.000 zit je al boven de grens voor alleenstaanden, ook al heb je verder geen spaargeld.

Ook beleggingsportefeuilles tellen mee. Een 55-jarige werknemer die jarenlang heeft gespaard voor zijn pensioen en €180.000 in aandelen heeft staan, komt niet in aanmerking. Zelfs niet als zijn salaris maar €30.000 per jaar bedraagt.

Je eigen huis telt gelukkig niet mee. Ook al woon je in een afbetaalde woning van €500.000, dan nog kun je zorgtoeslag krijgen zolang je inkomen en overige vermogen onder de grens blijven.

Gezinssamenstelling: wanneer je partner meetelt

Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan wordt het inkomen en vermogen van jullie beide automatisch bij elkaar opgeteld. Jullie vallen dan onder de categorie meerpersoonshuishouden met een gezamenlijke inkomensgrens van €49.125.

Stel jij verdient €25.000 en je partner €28.000. Samen komen jullie op €53.000, waarmee jullie boven de grens zitten. Geen zorgtoeslag voor jullie beiden, ook al zou jij individueel wel in aanmerking komen.

Wonen jullie wel samen maar zijn niet getrouwd of geregistreerd? Dan kijkt de Belastingdienst of jullie een gezamenlijke huishouding voeren. Dat is het geval als jullie:

• Op hetzelfde adres ingeschreven staan
• Financieel van elkaar afhankelijk zijn
• Wederzijds voor elkaar zorgen

In de praktijk betekent dit dat samenwonende stellen die samen een huur betalen en een gezamenlijke bankrekening hebben, als fiscaal partners worden behandeld. Ook voor hen geldt de gezamenlijke inkomensgrens.

Studenten die op hetzelfde adres wonen maar ieder hun eigen kamer, eigen huur en eigen financiën hebben, tellen niet als fiscaal partners. Zij kunnen individueel zorgtoeslag aanvragen.

Heb je inwonende kinderen van 18 jaar of ouder? Die tellen niet mee bij jouw toetsingsinkomen. Ze moeten hun eigen zorgtoeslag aanvragen als ze aan de voorwaarden voldoen.

Hoe hoog is de zorgtoeslag precies

De hoogte van je zorgtoeslag hangt af van je toetsingsinkomen. Hoe lager je inkomen, hoe hoger de toeslag. De Belastingdienst hanteert een berekening waarbij de toeslag geleidelijk afbouwt naarmate je meer verdient.

Voor 2026 geldt:

• Maximum €153 per maand voor alleenstaanden (€1.836 per jaar)
• Maximum €299 per maand voor gezinnen met kinderen (€3.588 per jaar)
• Maximum €213 per maand voor meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (€2.556 per jaar)

Deze maximumbedragen krijg je alleen bij een zeer laag inkomen, ruwweg tot minimumniveau. Verdien je meer, dan neemt de toeslag geleidelijk af volgens een percentage van het inkomen boven de drempel.

Concreet voorbeeld: Je bent alleenstaand, werkt 32 uur per week tegen €15 bruto per uur, en hebt een jaarinkomen van ongeveer €24.960. De Belastingdienst berekent dat je dan recht hebt op ongeveer €110 per maand zorgtoeslag. Dat scheelt je €1.320 per jaar aan zorgkosten.

Een gezin met twee kinderen en een gezamenlijk inkomen van €35.000 kan rekenen op ongeveer €250 per maand, dus €3.000 per jaar. Voor een alleenstaande ouder met €28.000 inkomen ligt de toeslag rond de €180 per maand.

De precieze berekening is complex en houdt rekening met allerlei variabelen. Gebruik daarom altijd de rekenmodule op Toeslagen.nl voordat je aanvraagt. Die geeft direct een indicatie van je te verwachten toeslag.

Aanvragen: zo regel je zorgtoeslag

Zorgtoeslag vraag je aan via Toeslagen.nl, de website van de Belastingdienst. Je logt in met je DigiD en doorloopt een digitaal formulier. De aanvraag duurt ongeveer 10 minuten als je alle gegevens bij de hand hebt.

Je hebt nodig:

• Je burgerservicenummer (staat op je ID-bewijs)
• Je bankrekeningnummer
• Naam en polisnummer van je zorgverzekeraar
• Gegevens van je eventuele partner
• Je toetsingsinkomen (haalt de Belastingdienst zelf op)

Aanvragen kan vanaf 1 januari van het jaar waarvoor je toeslag wilt. Doe je dit voor 1 september, dan krijg je de toeslag met terugwerkende kracht vanaf januari. Vraag je later aan, dan geldt de toeslag pas vanaf de maand van aanvraag.

Voorbeeld: Je vraagt op 15 maart 2026 zorgtoeslag aan. De Belastingdienst keurt de aanvraag goed in april. Je ontvangt dan in mei een nabetaling voor januari tot en met april, plus de lopende betaling voor mei. Daarna krijg je elke maand automatisch het bedrag gestort.

De Belastingdienst doet binnen acht weken uitspraak op je aanvraag. In de praktijk gaat het meestal sneller, vaak binnen twee weken. Je ontvangt digitaal bericht via MijnToeslagen en krijgt ook een brief thuisgestuurd.

Wanneer wordt zorgtoeslag herzien of teruggevorderd

Zorgtoeslag is een voorschot gebaseerd op je inkomen van twee jaar eerder. Maar je actuele inkomen in 2026 kan anders uitpakken dan verwacht. Krijg je promotie, ga je meer uren werken, of start je met bijverdiensten? Dan kan je inkomen boven de grens komen.

De Belastingdienst doet in 2028 een definitieve berekening op basis van je werkelijke inkomen in 2026. Dan kan blijken dat je teveel of te weinig toeslag hebt ontvangen.

Terugbetaling is verplicht als:

• Je inkomen achteraf hoger blijkt dan de inkomensgrens
• Je vermogen boven de grens kwam
• Je partner inkomen had dat je niet opgaf
• Je verzekering niet het hele jaar doorliep

Stel je ontving in 2026 maandelijks €120 zorgtoeslag (€1.440 per jaar), maar uit je definitieve aangifte blijkt dat je toetsingsinkomen €2.000 te hoog was. De Belastingdienst berekent dat je recht had op €85 per maand (€1.020 per jaar). Je moet dan €420 terugbetalen.

Grote terugbetalingen kun je spreiden via een betalingsregeling. Bedragen tot €1.500 moeten binnen een jaar terugbetaald. Bij hogere bedragen kun je maximaal twee jaar regeling krijgen.

Maar het werkt ook andersom. Viel je inkomen in 2026 lager uit dan verwacht, bijvoorbeeld door ziekte of ontslag, dan krijg je nabelating. Kom je achteraf toch onder de inkomensgrens, dan stort de Belastingdienst het verschil alsnog.

Daarom is het verstandig om wijzigingen direct door te geven via MijnToeslagen. Ga je meer verdienen? Meld het en laat je toeslag aanpassen. Zo voorkom je verrassingen en hoge terugbetalingen achteraf.

Bijzondere situaties en veelgemaakte fouten

Studeren en zorgtoeslag Studenten van 18 jaar en ouder kunnen zorgtoeslag krijgen, maar studiefinanciering telt mee als inkomen. De basisbeurs voor uitwonende studenten bedraagt ongeveer €392 per maand (€4.704 per jaar). Werk je daar naast, bijvoorbeeld 12 uur per week tegen €13,68, dan kom je op €8.500 per jaar. Totaal €13.200, ruim onder de grens van €38.520. Je komt dus wel in aanmerking.

Let op: ouders die studiefinanciering voor hun kind ontvangen, moeten dit melden bij hun toeslagaanvraag. Het telt namelijk mee bij het gezinsinkomen zolang het kind jonger is dan 18 jaar.

Pensioen en zorgtoeslag Gepensioneerden met alleen AOW komen vrijwel altijd in aanmerking voor zorgtoeslag. De AOW voor alleenstaanden bedraagt ongeveer €1.490 per maand (€17.880 per jaar), ver onder de inkomensgrens. Heb je daarnaast een klein pensioen van €600 per maand, dan kom je op €25.080, nog steeds ruim onder de grens.

Maar heb je een goed pensioen opgebouwd of flink vermogen gespaard, dan kan de vermogensgrens roet in het eten gooien. Een gepensioneerd echtpaar met €340.000 aan spaargeld en beleggingen komt niet in aanmerking, zelfs niet als hun gezamenlijke pensioeninkomen maar €35.000 bedraagt.

WW-uitkering en zorgtoeslag Ben je werkloos en krijg je WW, dan heb je waarschijnlijk recht op zorgtoeslag. Een WW-uitkering bedraagt de eerste twee maanden 75% van je dagloon, daarna 70%. Bij een voormalig modaal inkomen kom je ruim onder de inkomensgrens. De WW kan maximaal 24 maanden duren volgens de regeling van UWV.

Belangrijk: het toetsingsinkomen is van twee jaar eerder. Voor zorgtoeslag 2026 kijkt de Belastingdienst naar 2024, toen je mogelijk nog een hoger inkomen had. Je krijgt dus pas echt merkbaar meer zorgtoeslag in 2028, als je aanvraagt op basis van je lagere inkomen uit 2026.

Echtscheiding en zorgtoeslag Bij scheiding wordt je situatie per direct anders beoordeeld. Je mag de maand na je scheiding al als alleenstaande zorgtoeslag aanvragen, met de lagere alleenstaande inkomensgrens van €38.520 in plaats van €49.125 gezamenlijk.

Veelgemaakte fout: vergeten door te geven dat je ex-partner nog in het ouderlijk huis woont terwijl jij al verhuisd bent. Als jullie officieel nog op hetzelfde adres staan, behandelt de Belastingdienst jullie als samenwonend. Zorg dat je uitschrijving en nieuwe inschrijving geregeld zijn.

Wanneer moet je contact opnemen met de Belastingdienst Toeslagen

Neem direct contact op met de Belastingdienst als:

• Je inkomen tijdens het jaar met meer dan 10% verandert (nieuwe baan, promotie, ontslag)
• Je gaat samenwonen of uit elkaar gaat
• Je zorgverzekering wijzigt of wordt opgezegd
• Je partner overlijdt
• Je een erfenis ontvangt die je vermogen boven de grens brengt
• Je emigreert of voor langere tijd naar het buitenland gaat

Deze wijzigingen moeten binnen vier weken gemeld worden via MijnToeslagen. Doe je dit niet en blijkt achteraf dat je teveel toeslag hebt ontvangen, dan kan de Belastingdienst een boete opleggen bovenop de terugvordering.

Voor vragen over je aanvraag of berekening kun je bellen met 0800-0543 (gratis). De wachttijden zijn vaak lang, vooral in januari en februari. Je kunt ook een terugbelafspraak inplannen via de website.

Ben je het niet eens met een beslissing, bijvoorbeeld een terugvordering? Dan kun je bezwaar maken binnen zes weken na de beschikking. Dit doe je schriftelijk via MijnToeslagen of per post. De Belastingdienst doet dan een nieuwe beoordeling. Helpt dat niet, dan kun je in beroep bij de rechtbank.

Voor complexe situaties, zeker bij hoge terugvorderingen of kwijtschelding, is het verstandig om een gespecialiseerde rechtsbijstandsverzekeraar of sociaal advocaat te raadplegen. Sommige gemeenten en het Juridisch Loket bieden gratis juridisch advies voor mensen met lage inkomens.

Wanneer professioneel advies inschakelen

In deze specifieke situaties is het verstandig om een gespecialiseerde adviseur te raadplegen:

Terugvordering boven €3.000 Krijg je een beschikking dat je meerdere jaren zorgtoeslag moet terugbetalen en het bedrag loopt in de duizenden euro's? Schakel een sociaal advocaat in. Er zijn vaak mogelijkheden voor kwijtschelding bij financiële problemen die je zelf niet kent. Het Juridisch Loket in jouw gemeente kan je doorverwijzen.

Complexe vermogenssituaties Heb je meerdere woningen, een bedrijfspand, of beleggingen in box 2 of box 3? De berekening van het toetsingsvermogen is ingewikkeld. Een belastingadviseur kan beoordelen of je wel of niet boven de vermogensgrens zit en welke constructies toegestaan zijn.

Internationale situaties Werk je deels in het buitenland, ontvang je buitenlands pensioen, of heb je vermogen in het buitenland? Dan wordt de berekening complex. Een gespecialiseerde belastingadviseur voorkomt dat je onbedoeld onjuiste gegevens verstrekt.

Schuldenproblematiek Kun je een terugvordering niet betalen en heb je meer schulden? Ga niet zelf aan de slag maar meld je bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Zij kunnen bemiddelen met de Belastingdienst en een totaaloplossing voor al je schulden regelen.